1,796 rezultate për "shqiptar"
Faqja 5 / 150Borgjezi e kuqe, borgjezi e zezë: perceptime mbi fundin e socializmit në romanet Dimri i madh dhe Koncert në fund të dimrit të Ismail Kadaresë
Artikulli shqyrton dy romane të Ismail Kadaresë, Dimri i madh dhe Koncert në fund të dimrit për mënyrën se si trajtohen në letërsinë e kohës dy krizat e regjimit komunist shqiptar në vitet 1960-1970, të shkaktuara nga ndërprerja e mbështetjes prej Bashkimit Sovjetik dhe, më pas, Kinës. Në këta roman…
Për një hapësirë më të gjerë të gjuhësisë së diskursit në mendimin gjuhësor shqiptar
Në këtë punim synohet të hidhet dritë mbi zhvillimet në etapën e tanishme të një hullie të veçantë kërkimi në shkencat e ligjërimit, që po njihet përgjithësisht me emërtimet “gjuhësi e diskursit” ose “analizë e diskursit”; synohet, gjithashtu, të sillen argumente për nevojën e thellimit të shqyrtime…
Ekspozita e Arkivit të Emigracionit Shqiptar në Greqi: projekt sfidues për një histori të lënë në heshtje
Artikulli trajton ekspozitën A Bag Full of Telephone Cards: Making the Archive of Albanian Migration (Një borsë plot me telekarta: Krijimi i Arkivit të Emigracionit Shqiptar), të organizuar në galerinë “TAVROS” në Athinë (Greqi) midis 18-28 shtator 2024, si një projekt politik dhe kuratorial që ndër…
Albanofuturizmi dhe vdekja e yjeve
Kjo ese sjell analizën e disa veprave të letërsisë fantastiko-shkencore shqiptare të realizmit socialist në kontekstin e politikave anti-koloniale dhe anti-imperialiste të Shqipërisë nga vitet ’60 e në vijim. Si një zhanër “minor”, letërsia fantastiko-shkencore shqiptare e realizmit socialist ishte …
Paraziti i përkryer jeton në pallatin nr. 176
Ky punim shqyrton Pallatin 176, komedinë më të shfaqur në historinë e teatrit shqiptar, si një hapësirë përmbysjeje ideologjike dhe kulturore rreth fundit të socializmit shqiptar. Premiera e vitit 1986 dhe popullariteti masiv i shfaqjes (me mbi 500 të tilla), lidhen me batutën e shkathët, natyrshmër…
FAMILJA DAKO DHE KONGRESI I MANASTIRIT
Ky artikull shqyrton rolin dhe fatin e familjes Dako pas Kongresit të Manastirit dhe përndjekjen e saj gjatë regjimit komunist në Shqipëri. Kongresi i Manastirit i vitit 1908 ishte një moment vendimtar në historinë shqiptare, duke konsoliduar alfabetin e gjuhës shqipe dhe duke forcuar identitetin ko…
BRANKO MERXHANI DHE KUSHE MICA
Branko Merxhani dhe Kushe Mica janë dy figura të shquara që kontribuan ndjeshëm për kauzën e arsimit kombëtar shqiptar, secili me qasje të veçantë, por me një qëllim të përbashkët: zhvillimin e arsimit si mjet për forcimin e identitetit kombëtar dhe përparimin kulturor të shoqërisë shqiptare. Ndërsa…
Instituti “Kyriaz” nga gur themeli i arsimit kombëtar shqiptar në tempull i trashëgimisë kulturore e historike, që ka nevojë për mbrojtje e konservim
Kolegji Universitar “Qiriazi” e ka zanafillën që në vitin 1922, kur Parashqevi Qiriazi (1887–1971), Sevasti Qiriazi (1871–1949) dhe Kristo Dako (1876–1941) themeluan Institutin Femëror “Kyrias” në Kodër-Kamëz. Ky institut u krijua me synimin për të promovuar emancipimin e gruas, arsimimin, barazinë …
SHQIPJA NËN EFEKTIN E GLOBALIZIMIT BRENDAETNIK DHE NDËRETNIK
Ky artikull analizon statusin e gjuhës shqipe nën ndikimin e globalizimit brenda-etnik dhe ndëretnik, si pjesë e proceseve më të gjera të globalizimit botëror. Në këtë kuadër, shqipja përballet me dy sfida kryesore: (1) trysnia nga huazimet leksikore prej gjuhëve të huaja; dhe (2) globalizimi brenda…
ARSIMI NË SHKODËR I SUBVENCIONUAR NGA PERANDORIA AUSTRO-HUNGAREZE GJATË PERIUDHËS 1908-1912
Revolucioni Xhonturk i vitit 1908 solli një riorientim të politikave osmane ndaj popujve jomyslimanë në Ballkan. Në këtë kontekst, Perandoria Austro-Hungareze intensifikoi ndikimin e saj në vilajetet shqiptare, veçanërisht në qytetin e Shkodrës, përmes mbështetjes së arsimit. Vjena përkrahu si shkol…
ALEKSANDËR XHUVANI, PERSONALITET I SHQUAR I ALBANOLOGJISË DHE I KULTURËS KOMBËTARE SHQIPTARE
Aleksandër Xhuvani, biri dhe qytetari i nderuar i Elbasanit, është një nga figurat më të shquara të gjuhësisë dhe arsimit shqiptar. Profesor, studiues dhe drejtues shkencor, ai dha kontribute themelore në normimin, pastrimin dhe zhvillimin e gjuhës shqipe. I përfshirë në jetën politike dhe shoqërore…