xa ndf. «qe, ja, na». Këtë fjalë të arbërishtes së Italisë, që s’e gjej- më te G. Meyeri, Kamarda (II 101, 182, 199) e jep me shprehje si xa besjën «na besën, qe besa», xani një dhomatë drü -«eccovi un fascio di legna», dhe e bie të ardhur nga folja xè, zè, duke shënuar që shm. xani të bën të mendos…

Projekti i Rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe kurorëzon me sukses punën e shumanshme e të vazhdueshme të gjuhëtarëve tanë për njësimin e shqipes në vitet e pasçlirimit dhe është një ngjarje e shënuar për kulturën tonë kombëtare. Në këtë projekt paraqiten në mënyrë të plotë e sistematike pr…

Deri tani, duke u marrë me studimin e antonimeve në gjuhën shqipe, jemi përpjekur të sqarojmë problème që kanë të bëjnë me për- kufizimin e antonimeve, me karakterin e ndryshëm të kundërvënjes së antonimeve dhe me pasqyrimin e tyre në fjalorin shpjegues 1. Këtë herë do ta shtrijmë vështrimin e anton…

S’ka dyshim se ky projekt i fundit i drejtshkrimit të shqipes është një hap i madh përpara drejt njësimit të gjuhës sonë të shkruar. Është bërë një përpjekje e madhe për të vënë rregulla të përpikta dhe për të njësuar në një trajtë të vetme fjalë që deri dje shkruheshin në mënyra të ndryshme. Këto p…

Funksioni i gjuhës si mjet marrëveshjeje dhe komunikimi ligjërimor midis njerëzve realizohet nëpërmjet të fjalisë-njësisë sintaksore kryesore, njëherazi kuptimore, leksiko-gramatikore dhe fonetikogramatikore (intonacionore), prandaj fjalia, tipet dhe struktura e saj, janë objekti kryesor i sintaks…

Ndërmjet problemeve që dalin gjatë studimit të antonimisë në gjuhën shqipe një ndër më të rëndësishmit është ai i zbulimit të karakterit antonimik të kuptimeve të fjalëve, si edhe i pasqyrimit të tyre në fjalorin shpjegues. Pjesa e parë përbën anën teorike të problemit, kurse pjesa e dytë anën prakt…

Këto materiale leksikore, janë mbledhur në zonën e Myzeqesë nga bashkëpunëtori i jashtëm më i vjetër dhe aktiv i sektorit të leksikologjisë e të leksikografisë Jani Nushi. Këto fjalë nuk gjinden në fjalorët kryesorë të shqipes dhe i jepen lexuesit për të parën herë. Përveç që hidhen në përdorim, si …

Autori, Mark Gurakuqi, pasi vëren se pas çlirimit të vendit, jeta dhe vepra e Ndre Mjedjes u vu në dritën e duhur, ndalet në dy pyetje, të cilat sipas tij ende nuk janë diskutuar dhe studiuar:1) Fillimisht shqyrton dhe zgjidh një keqkuptim në lidhje me disa poezi për fëmijë të A. Xanonit, të cilat g…

Etimologjia e fjalëve që fillojnë me TH.

Bëhet fjalë për përsëritjen si mjet shprehjeje të aspektit dhe zërit të lartë në shqip, e konsideruar edhe në lidhje me rumanishten. Autori dallon tre lloje përsëritjesh foljore me vlerë aspektive: Një folje -j- folje (+ folje); folje -|- alb. e, dhe roum. si + folje (-f- e, dhe, ?i -f- folje), duke…

Në rrymën e gjerë të studimeve tona për strukturën gramatikore dhe leksikore të shqipes së sotme meritojnë vemendje edhe punimet mbi togfjalëshat e qëndrneshërn/idhe frazeolog-iikë. Trajtimi deri në kohët e fundit i çështjeve të frazeologjisë shqipe nga autorë të ndry- shëm dhe…

Në pjesën e parë të këtij punimi kemi paraqitur periudhat me fjali të varur shkakore bashkuar me kryesoren e varësen nëpërmjet lidhëzave se, që, pse, sepse, disa prej të cilave (lidhëzat se e që) kanë një diapazon kuptimesh shumë të gjerë si lidhëza ftillëzonjëse, dhe funkciono…