Etnogjeneza e popullit shqiptar nuk mund të shqyrtohet e sqarohet bindshëm pa iu qasur të njëjtit problem edhe për rumunët.1 Për gjuhën shqipe, shpjegimi i formave të lashta bëhet së pari nëpërmjet krahasimit të brendshëm dhe në vijim të tij, si një element ndihmës, vjen krahasimi i jashtëm me gjuh…

Në krijimtarinë e gjerë e të shumanshme shkencore të Selman Rizës një vend nderi zënë ndihmesat e tij në fushën e filologjisë së teksteve të vjetra shqipe. Përveç studimeve të mirëfillta gjuhësore që mbështeten në dëshmitë e teksteve të vjetra shqipe, ai dha një kontribut të çmuar edhe në fushën e f…

Pas një sëmundjeje të rëndë e të gjatë, më 25 maj 2010 ndërroi jetë në San-Diego të Kalifornisë (SHBA) Vladimir Dervishi, punonjës i Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë në vitet 1981-1991. V. Dervishi lindi në Tiranë më 2 gusht 1958. Kreu shkollën e mesme të gjuhëve të huaja (dega e anglishtes)…

Veprat e autorëve më të vjetër, me të cilët zë fill letërsia shqipe, d.m.th. Buzuku, Budi, Bardhi e Bogdani në Shqipëri dhe Lekë Matranga tek Arbëreshët e Sicilisë, përveç vlerave si krijime ku gjen shprehje epoka dhe personaliteti i krijuesit të tyre, janë një thesar i vërtetë edhe për studiuesin…

Filologu i mirëfilltë i dijeve albanologjike, prof. Selman Riza në studimet e tij gjuhësore shquhet për analiza tezash dhe për gjykime të mprehta e koncize që vërehen sheshazi pasi t’i ketë shqyrtuar imtësisht çështjet që shtron për t’i zgjidhur. Përveç këtyre, ai shquhet edhe më shumë për metodën …

Selman Riza kulmin e veprimtarisë së tij shkencore në fushën e gjuhësisë e arriti në periudhën ndërmjet viteve 1956- 1967. Ishte e vetmja periudhë “e qetë” në veprimtarinë e tij shkencore. E qetë në thonjëza, sepse pikërisht gjatë kësaj periudhe u përgatit kalvari i vuajtjeve të fundit që e ndoqën e…

Studimi i funksionit dhe i mënyrës së përdorimit të kohëve të foljeve në një gjuhë, bashkë me studimin e kategorisë së mënyrës, të aspektit dhe të diatezës në studimet e vonshme sintaksore dhe ato të gjuhësisë së tekstit janë faktor qenësor për realizimin e suksesshëm të një analize dhe të një inte…

Vepra gjuhësore e Selman Rizës nuk shënon hap evolutiv të gjuhësisë shqiptare në fushë të morfosintaksës, vijim të punës së pararendësve a të bashkëkohësve të tij. Ajo shënon, përkundrazi, një kapërcim të hovshëm kualitativ të këtyre studimeve, me synim këmbëngulës të këtij shkencëtari për të ndry…

Kur në vitin 2005 zhvillohej në Mynih konferenca kushtuar 80 vjetorit të lindjes së Martin Camajt, themeluesit të katedrës së Albanologjisë pranë Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, një studente e mbylli tubimin duke premtuar një dhuratë-surprizë të veçantë që ish studentët dhe kolegët e tij…

Meshari, ky ekzemplar i rrallë që dëshmon për fillimet e historishkrimit në gjuhë shqipe dhe i zbuluar për herë të parë shumë kohë pasi u shkrua dhe u botua (pas gjase nga një meshtar i ritit katolik me emrin Gjon Bdek Buzuku), u bë objekt studimi për vite të tëra nga studiues shqiptarë dhe të huaj,…

Para pak kohësh, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve të shquar shqiptarë të pas Luftës së Dytë Botërore, dialektologu dhe sintaksologu vrojtimprehtë, miku dhe kolegu ynë i paharrueshëm, fjalëpak dhe bukëshumë, Menella Marko Totoni. Lindi në Përmet më 25 mars 1935 dhe vdiq në Aurora të Ontarios në …

Në studimet buzukjane janë vënë re me kohë ndikimet që ka pësuar shkrimtari i parë i shqipes dhe vepra e tij nga bota kulturore-fetare e fqinjëve veriorë sllavë të pjesës perëndimore të Ballkanit me dalje në detin Adriatik. Megjithatë vendi që zë komponenti sllav në veprën e Buzukut nuk është studiu…