Në përgjithësi, shqipja është një gjuhë pa bashkëtingëllore geminate1. Duke pasur parasysh këtë fakt është e habitshme të shohim mbushullimin e madh të bashkëtingëlloreve dyfishe në çdo faqe të librit të parë të Budit, Dottrina Christiana të vitit 1618. Nga një pikëpamje thjesht gjuhësore këto grafi…

Në SHBA përmbi 100 e ca vjet jeton një komunitet shqiptar nga i cili kanë dalë figura të shquara, si F. Noli, F. Konica, K. Çekrezi, Q. Panariti, P. Prifti etj., që i kanë dhënë shumë kulturës sonë kombëtare. Midis tyre veçohet dhe Nelo Drizari (Zenel Hysen Sulaj) (1902-1976), i njohur si gazetar, s…

Në kuadrin e Ditës botërore të librit dhe të drejtës së autorit, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë pranë Akademisë së Studimeve Albanologjike, në bashkëpunim me Fakultetin e Shkencave Shoqërore të Universitetit të Shkodrës, organizuan më 26 prill 2022 promovimin e revistës shkencore “Studime fil…

Në fillim të shek. XX ndryshoi qasja ndaj autoktonisë së shqiptarëve në trojet e tyre aktuale, e cila në shek. XIX nuk vihej në dyshim. Sidomos me studimet e romanistit e ballkanologut G. Weigand, midis gjuhëtarëve u përhap teza trake e prejardhjes së shqiptarëve, që nënkuptonte një imigrim nga troj…

Vepra e vëllimshme e përgatitur nga Dhori Qirjazi u kushtohet disa kontributeve minore të Kamardës, që kanë mbetur në hijen e veprave të tij madhore “Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese” (Livorno, 1864) dhe “Appendice al saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese” (P…

Më datën 27 prill 2022, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, në bashkëpunim me Departamentin e Studimeve Letrare të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë (ASA), organizoi tryezën shkencore me temë ”Qasje shkencore mbi veprën e Etëhem Haxhiademit: ftesë e shtysë për një rilexim të dramatikës së tij”…

Ndër pyetjet/çështjet që kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë objekt diskutimi dhe kërkimi shkencor në lidhje me sistemin rasor të gjuhës shqipe mund të renditen: (i) kemi praninë e rasës gjinore apo të asaj dhanore në gjuhën shqipe (?); (ii) a kemi rasë rrjedhore në gjuhën shqipe (?); (iii) a ka rasë v…

Monografia “Gjedhet e eptimit foljor në gjuhën shqipe” me autor gjuhëtarin Leonard Dauti përfaqëson një model krejtësisht të ri të klasifikimit të foljeve në gjuhën shqipe, bazuar në teori bashkëkohore të trajtesave të tilla në rrafshin morfologjik. Pas botimit të librit “Hyrje në gjuhësi teksti” (S…

Më 2 prill 2022 u nda nga jeta prof. Grigore Brâncuş, një nga gjuhëtarët më të shquar rumunë, anëtar titullar i Akademisë së Shkencave të Rumanisë. Grigore Brâncuş kreu studimet në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Bukureshtit më 1953 dhe filloi punën në katedrën e gjuhës rumune, ku dha m…

Ne kemi një gjuhë standarde dhe është përgjegjësi e Fjalorit tonë kombëtar të paraqesë këtë gjuhë standarde, që vjen nga parimi kryesor leksikografik: kodifikohet gjuha që përdoret realisht. Autori argumenton se Fjalorët kombëtarë të shqipes kanë ligjshmuar objektivisht atë që realisht ka gjuha e më…

Është e njohur se studimi i gjithanëshëm e një gjuhe është i lidhur ngushtë me gjurmimet e djalekteve, që paraqiten në atë gjuhë. Shumë herë bile djalektet e periferisë dhe ato jashtë shtetit ashtu të papërpunuara janë shumë me rëndësi jo vetëm për arësye të fjalorit të tyre, por edhe për strukturën…

Vija zhdrivilluese e rilindjes kombtare zên fili në gjymsën e parë të XIX shekull me botimin e Milosaut (1836) të Jeronym De Radës e me qarkoren (1840) të Naum Veqilharxhit. Instinkti kombtar as ndër shekuj t’errët të robnls nuk u shue kurr në thellësit e nênvetedijes së gjindes shqiptare, veçse mbe…