Përgjatë Epokës së Artë të Islamit, rruga e përhapjes së dijes dhe shkencave në drejtim të Evropës, u realizua kryesisht nga faktorët e mëposhtëm: Mbretëria Siciliane, me në krye Frederikun e Madh. Zgjerimi i ndikimit të muslimanëve deri në malet e Pirenejve, në Andaluzi. Gjithmonë e më tepër, mbre…

Teksti i mëposhtëm bazohet në një kumtesë që kam dhënë në Muzeun e Arteve të Bukura të Budapestit në muajin shkurt të vitit 2020, në kuadrin e konferencës ndërkombëtare Artpool40 – Active Archives and Art Networks (“Artpool40 – Arkivat aktivë dhe rrjetet e artit”), organizuar nga Artpool Art Researc…

Një sërë përpjekjesh studimore janë rrekur të përvijojnë joshjen që paraqet arkivi, jo vetëm nga ana e përmbajtjes, por edhe si formë (an)estetike, për modernizmin (dhe post-modernizmin). Megjithatë, derimë tani, përpjekjet për të kuptuar saktësisht marrëdhënien midis realizmit socialist dhe arkivit…

I was suggested to participate in the second session of the International Albanological Conference in the format lectio magistralis. For some days and weeks, I was somewhat undecided whether to hold this presentation, or another one.Decades ago, since my dissertation on the Albanian heroic legendary…

Institucioni i Arkivit ka rol të veçantë në ruajtjen dhe mbrojtjen e dokumenteve arkivore dhe për këtë duhet të krijohen kushtet e përshtatshme. Rol të rëndësishëm luan aplikimi i metodologjisë shkencore të punës dhe ndjekja e procedurave të rrepta, sa i takon shërbimit të dokumenteve për palët e in…

Vakëfi është një institucion sa i dëgjuar, po aq edhe i panjohur për shoqërinë tonë. Të çudit fakti se, përveç opinionit të gjerë, edhe studiues seriozë gabohen duke e konsideruar vakëfin thjesht “si një institucion fetar”. “Në Perandorinë otomane, rrjedhimisht edhe në vendin tonë, grumbullimi i dyq…

Njëqind vjet më parë, më 25 korrik 1918, u shfaq drama e parë shqipe në qytetin e Elbasanit. Drama “Besa”, me autor Sami Frashërin, u vu në skenë nga grupi themelues teatror i qytetit, i cili disa ditë më pas, më 4 gusht, mori emrin “Shoqënia Theatrore e Elbasanit”. Duhet thënë, që kjo ngjarje …

Në një letër të disa kohëve më parë, drejtuar komitetit organizues shqiptar të Konferencës së 50-të të Studiuesve të Baladës, që do të organizohet në Tiranë e Gjirokastër në shtator 2022, studiuesi britanik Thomas McKean, president i Société Internationale d’Ethnologie et de Folklore (Commission int…

Dokumenti i mëposhtëm është nga arkivat osmane dhe mban datën 27 nëntor 1912. Është një vendim i kabinetit qeveritar osman i nënshkruar nga anëtarët e këtij kabineti. Dokumenti është një përgjigje e qartë mbi disa sqarime të kërkuara nga komandanti osman i zonës së Shqipërisë së Jugut dhe Çamërisë m…

Gjithçka që erdhi në jetën kulturore dhe fetare shqiptare, veçmas me fillimet e Lëvizjes së Rilindjes Kombëtare, u përgatit me dashuri dhe kujdes nga prijësat, çka siguronte se do të jepte prodhim të mbarë. Kongresi i Alfabetit i vitit 1908 tregoi se diversiteti i panevojshëm gjuhësor, mund të ndale…

Gjuha letrare shqipe e njësuar1 nuk ka paskajore me funksione të plota sintaksore. Në vend të saj ajo përdor fjalitë e nënrenditura me lidhore dhe formën e pashtjelluar të tipit për të bërë, e cila është një paskajore me funksione sintaksore të kufizuara. Por paskajorja e tipit me punue është përdor…

Krahas fjalëve të ndërmjetme, në gjuhën shqipe përdoren edhe togje fjalësh dhe togfjalësha me lidhje të qëndrueshme, të cilët nuk kryejnë ndonjë funksion të caktuar sintaksor. Këto togje fjalësh dhe togfjalësha nuk lidhen me fjalët e tjera të fjalisë sipas lidhjeve të njohura të fjalëve në togfjalës…