Nxitjen për këtë punim e përjetuam gjatë rileximit të një pjese të trashëgimisë postume të eruditit siculo-arbëresh Nikollë Keta (= Niccolò Chetta 1741-1803) që është rrokur si e tillë në librin Nicolò Chetta. Testi letterari in albanese (Caltanissetta 2004), i përgatitur si botim kritik prej Matte…

Klasifikimi i foljes në gjuhën shqipe ka tërhequr vëmendjen dhe ka qenë objekt studimi për një numër të madh autorësh, shqiptarë dhe të huaj. Në studimet për gjuhën shqipe ndeshim pothuajse po aq klasifikime sa dhe autorë që janë marrë me të, sa që vështirë se mund të gjejmë dy klasifikime që të për…

Në gjuhën shqipe krahas formës sintetike të së tashmes dhe të së pakryerës, për mënyrën dëftore dhe atë habitore, ekzistojnë paralelisht edhe ndërtimet e tipit po lexoj dhe jam duke lexuar. Ndërtimi po + folje (e tashme/e pakryer) është parë dhe analizuar në mënyra të ndryshme nga gjuhëtarë të ndrys…

Një nga zbrazëtitë e kërkimeve albanologjike është mungesa e studimeve për lashtësinë dhe mesjetën e trevave në perëndim të Vjosës dhe të vargut të Pindit e deri në gjirin e Artës, që grekët e vjetër e quanin Epir. Veç tri-katër qyteteve të lashtësisë, në qendrat e tjera të banuara të këtyre trevave…

Libri nis me një parathënie, ku tregohet mënyra e punës së autorit për ta vjelë dhe pasqyruar lëndën. Pjesa e parë e librit titullohet Pasthirrmat. Bëhet një vlerësim i përgjithshëm për këtë klasë fjalësh sipas gramatikanëve: O. Myderrizi, K. Cipo, Sh. Demiraj, F. Agalliu, A. Angoni etj. Më shumë se…

Ndër studimet e tij të shumta për probleme të veçanta të gramatikës historike të shqipes, çështja e nyjave e ka tërhequr në mënyrë të veçantë Kolec Topallin, duke i kushtuar një monografi më vete. “Nyjat e shqipes” është një studim i plotë monografik për të gjitha llojet e nyjave në gjuhën shqipe, m…

Jorgji Gjinari (Berat, 1931) është njëri prej përfaqësuesve të veçantë të gjuhësisë shqiptare të gjysmës së dytë të shekullit XX. Duke qenë bartës i një prej fushave më të veçanta të gjuhësisë shqiptare: dialektologjisë, Jorgji Gjinari përfaqëson atë brez studiuesish shqiptarë që lidhej me personali…

RÁSHË fol. E kryera e thjeshtë e foljes bie. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian; folje supletive e së tashmes bie, që del me dy të tilla: bie ~ rashë e bie ~ prura / pruna. Rashë është forma e aoristit sigmatik, rrënja e së cilës ra- lidhet me ie. Ịrad- “rrënjë, degë”, ku bëjn…

Bardhyl Demiraj na paraqitet gjithnjë e më shumë si studiues i shumanshëm në fusha të ndryshme të albanologjisë: histori e gjuhës shqipe, gjuhësi krahasuese-historike, filologji e teksteve të vjetra, histori e shkrimit të shqipes dhe së fundi etnolinguistikë. Libri i fundit është një triptik studime…

Është bërë tashmë një traditë, e filluar nga viti 2002, organizimi i rregullt i një konference ndërkombëtare albanologjike nga Dega e Albanologjisë e universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, e drejtuar nga prof. Bardhyl Demiraj dhe me nismën dhe vullnetin e tij të përtërirë çdo tre vjet, në bashk…

Më 30 gusht 2014, pas një lëngimi të gjatë, u nda nga jeta akademiku Shaban Demiraj, i fundmi i brezit të gjuhëtarëve që e ngritën gjuhësinë shqiptare në nivelin e gjuhësisë ballkanase. Ai lindi në Vlorë, më 1 janar 1920, në familjen e Sulejman Demirajt, i njohur si mulla Sulua, klerik mysliman, vep…

Botimet filologjiko-kritike mbi veprat themelore të letërsisë së vjetër shqipe të realizuara vitet e fundit kanë pasuruar një kontekst të rëndësishëm të studimit të historisë së kësaj letërsie. Realizimi i njëpasnjëshëm i tyre dhe mbi kritere të mirëfillta të metodave të fundit kërkimore plotësoi në…