Injac Zamputi spikat në studimet tona si një kërkues këmbëngulës që nuk bëri dallim mes disiplinave që i shërbejnë sistemimit dhe kontekstualizimit të ngjarjeve historike më të rëndësishme të mesjetës së vonë shqiptare dhe periudhave që e pasojnë atë. Gjurmues serioz i një dokumentacioni që dëshmon…

Të folmet e veçanta ruajnë edhe sot tipare arkaike, të cilat përbëjnë një burim të rëndësishëm të dhënash për historinë e gjuhës shqipe. Në këtë artikull do të paraqesim disa prej këtyre veçorive të ruajtura në të folmen e sotme të qytetit të Gjirokastrës, të cilat i kemi vërejtur edhe në gegërishte…

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshe…

gjej fol. “zbuloj”. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian. Del me dy forma: gjej e gjendem (në trajtën joveprore). Të dyja këto lidhen me rrënjën ghad-, ghend- “kap, rrok, zë”, ku bëjnë pjesë gr. χανδάνω “kap”, lat. praehendo,-ĕre “kap, marr”, got. bigitan, ang. get “gjej, arrij,…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Poezia e Camajt është arritje dhe vlerë për letërsinë shqipe, jo aq për temat dhe motivet, pasi ato janë pak a shumë universale, por për këndvështrimin e realitetit, për mënyrën se si autori e ka shndërruar atë në art nëpërmjet shprehësisë letrare dhe procedimeve të veçanta që përdor, të cilat e fus…

Zanafillën e saj letërsia memuaristike e ka te Shkrimet e shenjta dhe më pas te kujtimet e Ksenofontit për Sokratin (në shekullin IV p. e. s.) dhe “Anabazisi” i tij (në vitin 401 p. e. s.) – shënime mbi fushatën luftarake të grekëve. Modelet antike të zhanrit, të cilit i përkasin gjithashtu edhe të …

Në tetëdhjetë vjet nga botimi në gjuhën frënge i Recherches sur les anciens textes albanais me autor filologun frëng Mario Roques studimet mbi tekstet e vjetra shqipe vijojnë ta kenë këtë vepër si burim të rëndësishëm referimi.

Veprat e autorëve më të vjetër, me të cilët zë fill letërsia shqipe, d.m.th. Buzuku, Budi, Bardhi e Bogdani në Shqipëri dhe Lekë Matranga tek Arbëreshët e Sicilisë, përveç vlerave si krijime ku gjen shprehje epoka dhe personaliteti i krijuesit të tyre, janë një thesar i vërtetë edhe për studiuesin…

Duke përkujtuar me nderim prof. Selman Rizën në 100-vjetorin e lindjes së tij, dëshiroj të vë në dukje se midis ndihmesave të tij të shumta për ndriçimin e shumë problemeve të gjuhës shqipe në gjendjen e saj të sotme dhe në evolucionin e saj historik, një vend të rëndësishëm zë edhe ndihmesa e tij …

Vepra e Gjon Buzukut zë një vend të rëndësishëm në veprimtarinë studimore të Selman Rizës. I ndërgjegjshëm se ajo përbën një burim të rëndësishëm të dhënash për historishkrimin e gjuhës shqipe, Riza e studion atë nga shumë pikëpamje: në drejtim të grafisë së shkronjave të përdorura dhe vlerës fonik…

Në studimet buzukjane janë vënë re me kohë ndikimet që ka pësuar shkrimtari i parë i shqipes dhe vepra e tij nga bota kulturore-fetare e fqinjëve veriorë sllavë të pjesës perëndimore të Ballkanit me dalje në detin Adriatik. Megjithatë vendi që zë komponenti sllav në veprën e Buzukut nuk është studiu…