Pas suksesit të madh në dhjetra vende dhe gjuhë të botës, botimi në shqip i librit të Papa Gjon Palit II "Të kapërcehet pragu ishpresës” ka qenë i pritur me shumë interesim. Ka disa arsye të veçanta për interesin e gjallë që do të zgjojë tek lexuesi shqiptar ky mesazh madhor i Atit të Shenjtë, i sht…

Më datën 15 maj 2023, në sallën “Europa” të Fakultetit të Gjuhëve të Huaja të Universitetit të Tiranës u zhvillua konferenca shkencore “Poliedriku Ernest Koliqi në 120-vjetorin e lindjes”, e organizuar nga Qendra e Studimeve dhe e Publikimeve për arbëreshët dhe Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë …

Në mesin e kodikëve që ndodhen në AQSH është edhe një fletore nga Elbasani me shkrime në gjuhën greke, në mesin e të cilave janë edhe disa faqe në shqip me alfabetin e Todhrit. Përmbajtja e shkrimit është një katekizëm i botuar nga Adamantios Korais (1748–1833) përkthyer në shqip nga një autor i pan…

Pikëpamjet tona për disa aspekte të historisë së formimit të gjuhës së sotme letrare ose më mirë standarte dhe për politikëngjuhësore të ndjekur në Shqipëri në periudhën e pasluftës i kemi shprehur gjerësisht përmes disa artikujve, intervistave dhe replikave të botuara në revista e botime shkencore,…

Në datën 23 maj 2023 dr. Leonard Dauti, punonjës shkencor i Departamentit të gramatikës dhe të historisë së gjuhës pranë Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë të ASA-s, mbajti ligjëratën “Morfologjia e sistemit rasor në gjuhën shqipe (rikonceptualizim i kundërvënieve sinkronike)”. Kjo ligjëratë vje…

Siç pohon vetë në parashtresën e raportit të tij paraprak, i ngarkuar nga Komisioni Ballkanik i Akademisë Perandorake të Shkencave të perandorisë Austro-Hungareze, më 1901 Pekmezi ndërmerr udhëtimin e tij për të qëndruar për një periudhë tremujore në Elbasan, me qëllim studimin e së folmes së këtij …

Kultura leksikore vjen nga metagjuha leksikore. Metagjuha leksikore është tërësia e termave të leksikologjisë dhe të leksikografisë (le të themi, leksik, frazeologji etj.). Janë terma të pranuar, që vijnë me koncepte të pranuara. Dhe konceptet e pranuara vijnë me përkufizime të pranuara.1 Por a ndod…

Ndër figurat e ndritura të gjuhësisë shqiptare rreshtohet padyshini edhe Tahir Dizdari, autor i veprës madhore "Huazime orientalizmash në shqipe", për të cilën është folur e shkruar pak, për arsyet që do t'i përmendim në vazhdim. Tahir Dizdari e nis veprimtarinë e mirëfilltë gjuhësore në vitin 1944 …

Në një hark kohor prej tre vilesh, prof. dr. Kolec Topalli, përveç një numri artikujsh në shqipe dhe në gjuhë të huaj, ka botuar tri vepra shkencore (Theksi në gjuhën shqipe, Tiranë 1995; Për historinë e hundorësisë së zanoreve në gjuhën shqipe, Tiranë 1996 dhe Zhvillimi historik i diftongjeve të sh…

Në historinë e Shqipërisë Luigj Gurakuqi ka hyrë si një figurë shumëplanëshe: si politikan dhe diplomat; gjuhëtar, poet, prozator,estet, kritik letrar dhe përkthyes; pedagog e tekstolog; ministër arsimi në Qeverinë e parë Shqiptare, drejtor i Normales sëElbasanit. Në fushën e arsimit shqiptar ai ka …

Katër veprat madhore, të botuara këto dhjetë vitet e fundit ( 'Gramatikë historike e gjuhës shqipe", "Gjuha shqipe dhe historia e saj", "Gjuhësi ballkanike" dhe "Fonologjia historike e gjuhës shqipe"), e radhisin prof.dr. Shaban Demirajn në mos si më të madhin albanolog të fundit të këtij shekulli, …

Prania e toponomisë sllave në tokat shqiptare është bërë objekt i studimeve të ndryshme me karakter historik e gjuhësor.Analiza shkencore e saj shërben për të hetuar e shpjeguar shkaqet e mirëfillta të ekzistencës së këtyre toponimeve si mish i huajnë onomastikën shqiptare. Ky problem shpesh zhvendo…