Panoptika është një lloj arkitekture burgu e konceptuar nga filozofi utilitarist Jeremy Bentham dhe nga i vëllai, Samuel Bentham, në fund të shekullit XVIII. Qëllimi i strukturës panoptike ishte që t’i lejonte një gardiani, të vendosur në një kullë qendrore, të vëzhgonte të gjithë të burgosurit e mb…

Në shumë shtete-kombe kufiri midis lirisë dhe nënshtrimit është shumë i hollë; kalimi nga një sistem monarkik në një regjim autokratik, deri në një diktaturë të vërtetë, mund të ndodhë përmes modifikimeve aq të pandjeshme, sa të mos e bëjnë atë të perceptueshme as nga subjektet, as nga pushteti në d…

Instalimi i diktaturës komuniste në Shqipëri, ashtu si në çdo fushë të jetës, e vuri nën diktatin ideologjik edhe letërsinë, duke e bërë të detyrueshme rrugën që duhet të ndiqnin shkrimtarët. Kush doli kundër, e pësoi ose me jetë, ose me dënim politik dhe me dënim të veprës, duke u përjashtuar nga t…

Shehu helvetjan turk, Evlija Çelebiu qarkulloi tri herë nëpër tokën shqiptare, që asokohe ishte në përbërjen e Sulltanatit Osman dhe emërtohej Arnavutllùk: më 1660 nëpër pjesën e saj veriore, më 1662 nëpër të mesmen, ndërsa më 1670 nëpër jugun e saj. Kjo pjesë përbëhet nga Çamëria dhe Mollosia. Çamë…

Ky artikull tregon se si Rusia e dinte se Shqipëria përfshinte, përveç Shqipërisë së sotme, edhe pjesë të marrura nga Malësia, Kosova, Maqedonia Perëndimore dhe gjithë Epiri. Duhet të theksohet se armiku më i madh i Shqipërisë në ato ditë ishte shteti rus. Në një intervistë të Ministrit të Jashtëm r…

Për Aqif pashë Elbasanin (apo Biçakçiun(1 siç njihet jo rrallë herë në dokumente) si personalitet politik e historik, burrë shteti dhe si ndër figurat më në zë të lëvizjes kombëtare shqiptare para dhe pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, luftëtar i paepur për bashkimin e trojeve shqiptare në n…

Ardhja e sllavëve në Gadishullin Ballkanik pati pasojat e saj për popujt e kësaj treve. Në radhe të parë pati pasoja të mëdha politike dhe kulturore për vet sllavët, sepse ata përveç se u përzien me popullsitë autoktone ilire-Romakne, u futën përgjithmonë edhe në sferën e kulturës së kishës bizantin…

Në historinë e trojeve etnike shqiptare rrallë mund të gjesh një çështje kaq madhore si ajo e Çamërisë që, në 100 vitet e fundit, të ketë krijuar një problematikë kaq të rëndësishme për gjeopolitikën shqiptare, greke, ballkanike, madje edhe evropiane. Ajo përbën akoma një ngërç të fortë diplomatik, …

Bashkekzistenca shumëkulturëshe është shumë e rëndësishme, sepse zhvillimi i një civilizimi mundet të kuptohet vetëm duke analizuar strukturat e qyteteve dhe jetën kulturore në këto qytete Gjatë periudhës së Perandorisë Osmane, Ballkani bëhet qendra e politikës botërore të shekullit XVI. Kjo është k…

Viti 2012 ishte viti i 100 vjetorit, viti kur një shekull më parë me 28 nëntor 1912, në Vlorë, patrioti i madh Ismail Qemali, ngriti flamurin.Ky ishte një përfundim i atyre përpjekjeve të mëdha dhe sakfrificave, që kishin bërë shqiptarët gjatë shekujve për liri dhe pavarësi.Pikërisht këtë qëllim kis…

Kushtet historiko-shoqërore të fundshekullit XIX dhe fillimshekullit XX i hapën shtrat edhe lulëzimit të shtypit shqiptar, kryesisht si pjesë e veprimtarisë atdhetare, por dhe kulturore, të shoqërive e shoqatave brenda e jashtë vendit. Siç shkruan Kostë Çekrezi, në kohën e turqve të rinj “Gazeta dhe…

Vakefët tradicionalisht kanë qenë institucione islame, në formë pasurish të tundshme dhe të patundshme, të lënë falas, me testament nga besimtarë të ndryshëm muslimanë. Vakefët janë të hershme sa vetë besimi islam. Ato vinin gjithnjë në rritje në tre drejtime: 1. Nga lënia vakëf, pasuri me testament…