Para pak muajsh u nda nga jeta Prof. dr. Ymer Jaka, njëri prej intelektualëve të shquar kosovarë, personalitet i arsimit, i kulturës dhe i shkencës shqiptare. Ymer Jaka lindi në një familje intelektuale dhe arsimdashëse. I ati qe nga të paktët mësues kosovarë që punonin në Shqipëri në atë kohë. Të …

Me profesor Selman Rizën kam pasur vetëm lidhjet e natyrshme pedagog-student në lëndën “Hyrje në historinë e gjuhës së shkruar shqipe” (në vitin 1963-64) dhe si udhëheqës të një teme vjetore “Lëkundje gjithëgjuhësore në veprat e K. Kristoforidhit gegërishte”, në vitin e dytë. Nuk kam pasur rast të …

Veprat e autorëve më të vjetër, me të cilët zë fill letërsia shqipe, d.m.th. Buzuku, Budi, Bardhi e Bogdani në Shqipëri dhe Lekë Matranga tek Arbëreshët e Sicilisë, përveç vlerave si krijime ku gjen shprehje epoka dhe personaliteti i krijuesit të tyre, janë një thesar i vërtetë edhe për studiuesin…

Në gjysmën e dytë të shekullit XX dhe në katër dekadat e fundit të jetës dhe të krijimtarisë së tij, Selman Riza u mor me studimin e procesit të të menduarit dhe të të folurit, ku konceptet dhe termat e tyre duke përfshirë edhe konceptet e termat mentalistë, përbëjnë njësitë themelore të këtyre pro…

Në krijimtarinë e gjerë e të shumanshme shkencore të Selman Rizës një vend nderi zënë ndihmesat e tij në fushën e filologjisë së teksteve të vjetra shqipe. Përveç studimeve të mirëfillta gjuhësore që mbështeten në dëshmitë e teksteve të vjetra shqipe, ai dha një kontribut të çmuar edhe në fushën e f…

Rruga e gjatë dhe e vështirë drejt shkencës nuk është e njëjtë për të gjithë ata që duan të ngjiten në majat e saj. Disa kanë fatin e mirë të punojnë në kushte komode, të ecin në udhë të sheshta dhe të bëjnë çdo ditë hapa të sigurt për ta shkurtuar distancën drejt majave të saj. Por disa të tjerëve…

Sinestezia është një dukuri e perceptimit që fut në ndërveprim të drejtpërdrejtë apo jo të drejtpërdrejtë shqisat e ndryshme, në mënyrë të tillë që rezultati i një ngacmimi të caktuar ndijimor prek kanale të tjera ndijimore ose aktivizon sistemin perceptues në tërësi. Koncepti i sinestezisë, si teo…

Krijimtaria letrare, filologjike dhe gjuhësore shkencore e Martin Camajt bën pjesë në trashëgiminë e zgjedhur të letërsisë, të gjuhës dhe të kulturës sonë kombëtare të gjysmës së dytë të shekullit XX. I larguar nga vendi i tij për më se një gjysmë shekulli, jetoi në Perëndim, jetoi gjithë kohën me k…

Para pak kohësh, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve të shquar shqiptarë të pas Luftës së Dytë Botërore, dialektologu dhe sintaksologu vrojtimprehtë, miku dhe kolegu ynë i paharrueshëm, fjalëpak dhe bukëshumë, Menella Marko Totoni. Lindi në Përmet më 25 mars 1935 dhe vdiq në Aurora të Ontarios në …

Foljet pavetore janë vlerësuar nga ndonjë gjuhëtar i huaj si “l’enfant pauvre” i gramatikës. Arsyeja është se, ndryshe nga grupet e tjera foljore, ato përfaqësojnë një kategori fjalësh të vogël nga pikëpamja sasiore, që ndonjëherë nëpër gramatika ose nuk përmenden fare ose për to flitet shumë pak. K…

Në jetën e një populli ka periudha ngritjeje, zhvillimi të vrullshëm dhe progresi të pandalshëm, por ka edhe periudha ku shfaqen forca ndaluese e penguese, që çojnë në gjymtimin dhe shformimin e jetës, të kulturës e të shkencës, për shkaqe të një logjike të mbrapshtë e absurde. E tillë qe periudha 5…

Terminologjia e fushës të së drejtës në gjuhën shqipe, sikurse edhe në çdo gjuhë tjetër, përbën një nënsistem (entitet) leksikor të identifikuar dhe të diferencuar ndërmjet terminologjive të tjera në përputhje me sistemin konceptor të degës përkatëse të dijes. Në nivelin e sotëm të funksionimit të s…