Në Arkivin e Kosoves përveç një numri relativisht të madh të dokumenteve të rëndësishme në gjuhët orientale, njihet edhe fondi i dorëshkrimeve orientale. Ky fond aktualisht disponon me 99 vepra të plota të pabotuara, me gjuhë bazë arabishten, turqishten ose persishten.Një nga ato tri dorëshkrime uni…

Ndonëse me fillimin e Luftës së Parë Botërore Kosova nuk ishte e përfshirë menjëherë në ato territore ku zhvilloheshin luftimet, ajo me të gjitha potencialet e veta ndodhej në luftë, ngase e gjithë ekonomia e saj ishte përfshirë nëpërmjet rekuizimeve të të mirave materiale, si të drithit e kafshëve,…

Nga fundi i shek. XIX dhe në fillim të shek. XX lëvizja punëtore nisi te zhvillohej edhe në trevat nën sundimin e Perandorisë Osmane. Nga viti 1910, kur u formua Osmanli Sosyalist Firkasi (Partia Socialiste Osmane), në disa qendra të Perandorisë dolën organet e para të lëvizjes socialiste në gjuhën …

Shekuj të tërë, madje gjer në fund të shekullit XIX, në Kosovë kishte pushtet të fortë dhe të konsoliduar, i cili do të mbronte jetën e njeriut dhe vlerat e tjera të rëndësishme. Këtë funksion e ushtruan kryesisht familja dhe fisi. Kjo mbrojtje bëhej në të shumtën e rasteve me kryerjen e gjakmarrjes…

Fqinjët e shqiptarëve ishin shumë të interesuar për t'i ndarë shqiptarët nga Perandoria Osmane, veçanërisht sllavët dhe grekët për një periudhë shumë të gjatë kohore. Në mesin e shekullit të 19-të, propaganda antiosmane arriti t'i bindë shqiptarët se po shtypen nga turqit dhe se ka ardhur koha që at…

Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Koha në të cilën jetoi dhe veproi Zef Lush Marku (1885—1920) njëri ndër figurât e ndritshme të Lëvizjes punëtore e komuniste të Kosovës dhe më gjerë përputhet plotësisht edhe me shfaqjen dhe zhvillimin e ideve të para socialiste në Kosovë, pra edhe në Gjilan e rrethinë. Zhvillimi dhe përhapja e ide…

Veprimtaria dhe aktiviteti i ngjeshur i Lëvizjes Kombëtare shqiptare, në organizimin e suksesshëm të popullit shqiptar, në luftë për të dalë përfundimisht nga zgjedha osmane, në një anë dhe interesimi i diplomacisë bullgare për fatin e provincave të Turqisë evropiane, për të shkëputur prej tyre, në …

Italia, rreth çështjes shqiptare, konfrontohet me Turqinë për dy synime: Së pari që të krijojë kushte për të depërtuar në Adriatikun lindor. në mënyrë që atë ta vëj nën ndikimin e vet dhe të krijojë mundësi për të dominuar në të ardhshmën mbi të, dhe së dyti, po qe se, ky i pari nuk realizohet, atëh…

Pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912, nga mesi i dhjetorit, kur u mor vesh lajmi i hapjes së afërt të Konferencës së Ambasadorëve në Londër, nisja e një delegacioni shqiptar shtrohej me ngutësi të madhe. Delegacioni i Qeverisë së Përkohshme duhej të ndodhej pa vonesë në kryeqy…

Dokumenti që po botohet këtu për herë të parë i plotë përmban të dhëna shumë interesante për shpërnguljet drejt Turqisë, ku u instalua pjesa më e madhe e rreth 300 mijë shqiptarëve të shpëmgulur nga Jugollavia në periudhën midis dy luftrave botërore. Ai i përket vitit 1931 ose 1932 dhe bën fjalë për…