Nga fundi i shek. XIX dhe në fillim të shek. XX lëvizja punëtore nisi te zhvillohej edhe në trevat nën sundimin e Perandorisë Osmane. Nga viti 1910, kur u formua Osmanli Sosyalist Firkasi (Partia Socialiste Osmane), në disa qendra të Perandorisë dolën organet e para të lëvizjes socialiste në gjuhën …

Shekuj të tërë, madje gjer në fund të shekullit XIX, në Kosovë kishte pushtet të fortë dhe të konsoliduar, i cili do të mbronte jetën e njeriut dhe vlerat e tjera të rëndësishme. Këtë funksion e ushtruan kryesisht familja dhe fisi. Kjo mbrojtje bëhej në të shumtën e rasteve me kryerjen e gjakmarrjes…

Qyteti i Mitrovicës u çlirua nga pushtimi turk gjatë Luftës së Parë Ballkanike. Pushteti i vjetër turk u zëvendësua nga pushteti i Mbretërisë së Serbisë. Qyteti dhe rrethinat e tij fillimisht ishin pjesë e rrethit të Prishtinës, më pas të Novi Pazarit, ndërsa drejt fundit të vitit 1913 i rrethit të …

Të dhënat dëshmojnë se Salih Pashajt dhe Rrotllajt janë dy familje të vjetra dhe të njohura të Prizrenit me prejardhje të ndryshme. Duhet pranuar fakti se Salih Pashajt ishin nga fshati Nagavc, ndërsa i pari i tyre ka qenë Mehmed Pasha, ndërtuesi i Xhamisë së Bajarklisë a të Mehmet Pashës. Në kronik…

Fqinjët e shqiptarëve ishin shumë të interesuar për t'i ndarë shqiptarët nga Perandoria Osmane, veçanërisht sllavët dhe grekët për një periudhë shumë të gjatë kohore. Në mesin e shekullit të 19-të, propaganda antiosmane arriti t'i bindë shqiptarët se po shtypen nga turqit dhe se ka ardhur koha që at…

"Socialisticka Zora" (1920) (Agimi Socialist) është organi i parë i lëvizjes komuniste punëtore për Kosovën, Maqedoninë, Sanxhakun dhe Luginën e Preshevës. Ajo botohej vetëm në serbo-kroatisht dhe turqisht sepse shqipja dhe maqedonishtja ishin të ndaluara. Megjithatë, kontribuesit e saj nga Kosova i…

Koha në të cilën jetoi dhe veproi Zef Lush Marku (1885—1920) njëri ndër figurât e ndritshme të Lëvizjes punëtore e komuniste të Kosovës dhe më gjerë përputhet plotësisht edhe me shfaqjen dhe zhvillimin e ideve të para socialiste në Kosovë, pra edhe në Gjilan e rrethinë. Zhvillimi dhe përhapja e ide…

Në periudhën pas Revolucionit të Turqve të Rinj, ka të dhëna kontradiktore dhe shpesh të njëanshme për marrëdhëniet agrare në Ferizaj dhe rrethinat e tij. Kjo vlen veçanërisht për literaturën, por shpesh edhe për dokumentet e asaj kohe, që vijnë si nga Serbia borgjeze ashtu edhe nga historiografia e…

Veprimtaria dhe aktiviteti i ngjeshur i Lëvizjes Kombëtare shqiptare, në organizimin e suksesshëm të popullit shqiptar, në luftë për të dalë përfundimisht nga zgjedha osmane, në një anë dhe interesimi i diplomacisë bullgare për fatin e provincave të Turqisë evropiane, për të shkëputur prej tyre, në …

Italia, rreth çështjes shqiptare, konfrontohet me Turqinë për dy synime: Së pari që të krijojë kushte për të depërtuar në Adriatikun lindor. në mënyrë që atë ta vëj nën ndikimin e vet dhe të krijojë mundësi për të dominuar në të ardhshmën mbi të, dhe së dyti, po qe se, ky i pari nuk realizohet, atëh…

Pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912, nga mesi i dhjetorit, kur u mor vesh lajmi i hapjes së afërt të Konferencës së Ambasadorëve në Londër, nisja e një delegacioni shqiptar shtrohej me ngutësi të madhe. Delegacioni i Qeverisë së Përkohshme duhej të ndodhej pa vonesë në kryeqy…

Që nga vendimet e padrejta të Kongresit të Berlinit kur zu fill copëtimi i tokave të Shqipërisë dhe gadishmërisë së popullit shqiptar për tri mbrojtur ato edhe me çmimin më të lartë të sakrificës, nga një anë, si dhe gërshetimit të fuqishëm të sferave të interesit të Fuqive të Mëdha në Ballkan, sido…