Libri “Itinerare që ndërthuren” i Laura Smaqit, me nëntitull “Studime për letërsinë shqipe”, përmban 20 studime të autores shkruar për shkrimtarë, vepra dhe dukuri të letërsisë shqipe gjatë shekullit të Rilindjes deri në letërsinë më të re, prej Jeronim de Radës deri te shkrimtarët e sotëm shqiptarë…

Shkrimtari origjinal që qëndron midis traditës dhe modernitetit, Camaj, i mohuar për gati gjysëm shekulli, më në fund po rikonceptohet, po rizbulohet nga shkenca letrare shqiptare, madje po bëhet objekt monografish si “Një Uliks që s’mbrriti kurrë në Itakë”, nga Primo Shllaku që mbështetet në metoda…

Gjatë periudhës tetor-dhjetor 2011, në Institutin e Gjuhësisë dhe të Letërsisë, Shkolla Doktorale e Studimeve Letrare organizoi dhe realizoi me mjaft sukses mbrojtjet e disa tezave në kërkim të gradës shkencore “Doktor”: Agron Gjekmarkaj, At Zef Pllumi, Vepra e jetës, udhëhequr nga prof. dr. Ardian …

Ndryshe prej Camajt studiues: filolog, gjuhëtar, etnolog - krejt i drejtpërdrejtë dhe qartësisht i shqiptuar; Camaj shkrimtar e poet, përveç dy vëllimeve më të hershme me vjersha që i botoi në Kosovë, në tekstet letrare, në prozë e në poezi, e përqendron fort figurën dhe mendimin e vet, dhe në mënyr…

Në dy dekadat e fundme për veprën “Dranja” të Martin Camajt është shkruar jo pak. Në konferenca shkencore, në botime akademike e universitare dhe në teza disertacionesh, për këtë vepër janë nyjëtuar e shqiptuar vlerësime themelore, që lehtësojnë rihyrjen e saj në komunikim letrar e estetik me lexu…

Megjithëse i cilësuar si romani i “kultit shqiptar të nderit”, një prej atyre albanizmave që shumë dijetarëve të huaj u ka mjaftuar për të përveçuar botën tradicionale shqiptare, pothuajse në të gjitha gjuhët e huaja titulli i romanit “Prilli i thyer” nuk e ruan kuptimin e idiomës së ligjërimit etn…

Individualiteti i një shkrimtari është vështirë të kuptohet jashtë disa lidhjeve me ndikim kushtëzues: jeta, vepra, koha, njerëzit, shoqëria, shteti, lexuesi, ndërgjegjja letrare e politike dhe liria. Në rastin e Martin Camajt mund të thuhet se përveçimi i indivi- dualitetit krijues dhe i tipareve t…