Me rastin e 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, më datën 22. XI. 2012 në Universitetin “La Sapienza” të Romës u zhvillua konferenca ndërkombëtare “L’Albania indipendente e le relazioni italo-albanesi” (“Shqipëria e pavarur dhe marrëdhëniet italo-shqiptare”). Merrnin pjesë studiues…

gjej fol. “zbuloj”. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian. Del me dy forma: gjej e gjendem (në trajtën joveprore). Të dyja këto lidhen me rrënjën ghad-, ghend- “kap, rrok, zë”, ku bëjnë pjesë gr. χανδάνω “kap”, lat. praehendo,-ĕre “kap, marr”, got. bigitan, ang. get “gjej, arrij,…

Vepra e fundit e Prof. Kolec Topallit “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” (Tiranë, 2011, 1737 f.) është përfundimi dhe produkti i një pune disavjeçare në fushën e gramatikës historike të shqipes, të pasqyruar në katër monografi të plota për fushat më të rëndësishme të sistemit morfologjik të shqi…

Elementet e para të gramatikës historike të shqipes zënë fill gati një shekull e gjysëm më parë. E në atë kohë nuk mund të niste ndryshe, veçse nga një i huaj, por me autoritetin elitar më të lartë. Ai ishte F. Boppi. Emri i tij bëri që pas këtyre “thërrimeve” të para gramatikore të shqipes të rrëmb…

D

Më 18. 10. 2011 në qytetin e Ulqinit u zhvillua simpoziumi ndërkombëtar “Letërsia gojore dhe identiteti kombëtar shqiptar”, i organizuar nga Këshilli Nacional i Shqiptarëve në Mal të Zi. Nga Shqipëria morën pjesë studiuesit Miaser Dibra, Klara Kodra, Agron Xhangolli, Emil Lafe dhe Kolec Topalli. Në …

Qëkurse dijetarët e shekullit të kaluar vunë re lidhjet dhe përkimet e shumta në fusha të ndryshme ndërmjet gjuhëve ballkanike, nisi udhën e saj edhe ballkanistika si shkencë më vete, e lidhur me degë të tjera të gjuhësisë historike, teorike dhe krahasimtare, me diakroninë dhe sinkroninë. Tubimi i k…

bagolínë f. “bar me gjethe të holla, që rritet deri në një gjysmë metri, i ngjashëm me tërfilin, lat. Lotus corniculatus”. Quhet edhe bari i livadhit, groshëza, lulja e fshesës, lulja e lepurit etj. Fjalë relativisht e re në gjuhën shqipe me përhapje krahinore në Veri. Është huazim nga it. bagolina,…

Më 21 nëntor 2011 në qytetin e Shkupit u zhvillua sesioni debatuesshkencor “Mbrojtja e trashëgimisë kulturore shqiptare në Maqedoni”. Në këtë sesion merrnin pjesë specialistë të fushave të ndryshme të albanologjisë, si: gjuhëtarë, arkeologë, etnologë, studiues letërsie etj. Tubimi u organizua nga …

Në librin “Sistemi foljor i gjuhës shqipe” (Tiranë, 2010, 474 v.) kam paraqitur disa teza të reja për burimin e paskajores së tipit me punue të gegërishtes, ku kam vënë në dukje se kjo formë foljore analitike është krijuar vetëm në dialektin e Veriut, prandaj për dialektin e Jugut nuk mund të bëhet …

Fjalorët etimologjikë janë pasqyrë e historisë së gjuhës, dhe në një kuptim më të gjerë, janë pasqyrë e historisë së vetë popullit që e flet atë. Për gjuhën shqipe fjalorë të tillë dëshmojnë trashëgiminë e hershme mijëravjeçare të ruajtur brez pas brezi që nga periudhat më të hershme të njerëzimit, …

Monografia Nyjat e shqipes e Kolec Topallit pason një sërë botimesh të tjera serioze të autorit mbi probleme të rëndësishme të historisë së gjuhës shqipe si theksi i shqipes, çështje të zhvillimit historik të zanoreve, diftongjeve, bashkëtingëlloreve (sonante, mbylltore, fërkimore) etj. Në monografi…