Në histori ka ngjarje margjinale të cilat ndonëse nuk janë përcaktuese të rrjedhave kryesore historike, ja vlen t’i bësh të njohura për t’i ndihmuar një konceptimi më të thellë, dhe më real të proceseve sociale e kulturore ku ato inkuadrohen. Ndërsa punoja për edicionin kritik tekstual të Divanit sh…

Scalise (1983, 1990, 1994), duke u mbёshtetur nё teorinë standarde të zgjeruar (Chomsky 1965), pёrcakton nё tё ashtuquajturin “pёrbёrёs leksikor” fushёn nё tё cilёn veprojnё rregullat morfologjike tё fjalёformimit. Sipas tij, ka rregulla tё caktuara që marrin pjesë në formimin e fjalëve, të cilat i …

Vitin që shkoi, qarkulloi libri i suksesshëm dhe me vlera shkencore i prof. as. dr. Tefë Topallit, Gramatikë e gjuhës shqipe, “Sintaksa e fjalisë”, sprovë monografike, botim i Institutit të Studimeve Albanologjike pranë Universitetit të Shkodrës “Luigj Gurakuqi”. Është autor i mjaft botimeve dhe shk…

Kënga njeh vlerën e përjetësisë së saj si krijim, e aftë të kalojë nëpër epoka, të frymëzojë njerëz të kohëve dhe vendeve të ndryshme. Kënga merr vlerën e të mbinatyrshmes, pikërisht nga universalizmi i saj. Estetika e së bukurës na frymëzon të shohim gjithçka që na ndjell të bukurën, si një marrëdh…

Krijimtaria letrare e I. Kadaresë, veç kritereve letrare, mund të periodizohet duke iu referuar si kriter ndihmës “tjetrit” që është i pranishëm në veprën e tij dhe që sundon një etapë të saj pas tjetrës. Në vështrimin e këtij studimi “tjetri” identifikohet si shprehje e sindromit të armikut, një si…

Vepra e fundit e Prof. Kolec Topallit “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” (Tiranë, 2011, 1737 f.) është përfundimi dhe produkti i një pune disavjeçare në fushën e gramatikës historike të shqipes, të pasqyruar në katër monografi të plota për fushat më të rëndësishme të sistemit morfologjik të shqi…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…

Qendra e Studimeve Albanologjike vuri kohët e fundit në qarkullim veprën Studime për historinë e gjuhës shqipe1 të gjuhëtarit shqiptar David Luka. Ky vëllim prej 552 faqesh i përgatitur nga vetë autori, është përmbledhje e punimeve të tija të botuara gjatë një periudhe më se 40-vjeçare. Një vepër e …

“Ura me tri harqe” u botua si pjesë përbërëse e trilogjisë me të njëjtin titull. Dy veprat e tjera ishin: “Pashallëqet e mëdha” dhe “Muzgu i perëndive të stepës” (1978). Sipas vetë shkrimtarit, kjo përzgjedhje për t’i botuar këto tri proza në të njëjtin vëllim, ishte një rastësi që i jepte një karak…

Në letërsinë shqiptare, për shkak të veçanësisë së saj, zhvillimit me vonesa dhe shpërthime, në krahasim me letërsitë e tjera evropiane, gjithashtu edhe rëndësisë së madhe që i jep kjo letërsi mesazhit, është vështirë të flitet për poetika të drejtimeve letrare. Nga ana tjetër vihet re një larmi poe…

Elementet e para të gramatikës historike të shqipes zënë fill gati një shekull e gjysëm më parë. E në atë kohë nuk mund të niste ndryshe, veçse nga një i huaj, por me autoritetin elitar më të lartë. Ai ishte F. Boppi. Emri i tij bëri që pas këtyre “thërrimeve” të para gramatikore të shqipes të rrëmb…

Ndryshimet në jetën ekonomike, politike e shoqërore të vendit tonë pas viteve ‘90 u pasqyruan gjerësisht edhe në gjuhë, në mënyrë të veçantë në leksik. Ajo që bie në sy, në këtë periudhë, janë përmasat shqetësuese që mori dukuria e huazimit për shkak të hyrjes së pakontrolluar të fjalëve të huaja në…