Mendimi, pikëpamjet dhe teoria e profesor Selman Rizës e kapërcejnë fushën, për të cilën ai nga paria e gjuhësisë shqiptare njihet si zot. Janë teori, pikëpamje dhe arritje të kërkuara, të gjetura dhe të ngritura prej tij me vullnet dhe durim si rrallëkush në të vërteta bindëse. Kontributet e prof…

Duke përkujtuar me nderim prof. Selman Rizën në 100-vjetorin e lindjes së tij, dëshiroj të vë në dukje se midis ndihmesave të tij të shumta për ndriçimin e shumë problemeve të gjuhës shqipe në gjendjen e saj të sotme dhe në evolucionin e saj historik, një vend të rëndësishëm zë edhe ndihmesa e tij …

Veprat e autorëve më të vjetër, me të cilët zë fill letërsia shqipe, d.m.th. Buzuku, Budi, Bardhi e Bogdani në Shqipëri dhe Lekë Matranga tek Arbëreshët e Sicilisë, përveç vlerave si krijime ku gjen shprehje epoka dhe personaliteti i krijuesit të tyre, janë një thesar i vërtetë edhe për studiuesin…

Vepra e Gjon Buzukut zë një vend të rëndësishëm në veprimtarinë studimore të Selman Rizës. I ndërgjegjshëm se ajo përbën një burim të rëndësishëm të dhënash për historishkrimin e gjuhës shqipe, Riza e studion atë nga shumë pikëpamje: në drejtim të grafisë së shkronjave të përdorura dhe vlerës fonik…

Vepra shkencore e Selman Rizës është e madhe si jeta e tij. Ai la një numër të adhurueshëm punimesh, ku shtroi probleme nga më thelbësoret si për gjuhësinë shqiptare, albanologjinë, sidomos për vetë albanistikën, ashtu edhe për gjuhësinë e përgjithshme, për filozofinë e gjuhës, për filozofinë vetë,…

Me profesor Selman Rizën kam pasur vetëm lidhjet e natyrshme pedagog-student në lëndën “Hyrje në historinë e gjuhës së shkruar shqipe” (në vitin 1963-64) dhe si udhëheqës të një teme vjetore “Lëkundje gjithëgjuhësore në veprat e K. Kristoforidhit gegërishte”, në vitin e dytë. Nuk kam pasur rast të …

Sinestezia është një dukuri e perceptimit që fut në ndërveprim të drejtpërdrejtë apo jo të drejtpërdrejtë shqisat e ndryshme, në mënyrë të tillë që rezultati i një ngacmimi të caktuar ndijimor prek kanale të tjera ndijimore ose aktivizon sistemin perceptues në tërësi. Koncepti i sinestezisë, si teo…

Në studimet buzukjane janë vënë re me kohë ndikimet që ka pësuar shkrimtari i parë i shqipes dhe vepra e tij nga bota kulturore-fetare e fqinjëve veriorë sllavë të pjesës perëndimore të Ballkanit me dalje në detin Adriatik. Megjithatë vendi që zë komponenti sllav në veprën e Buzukut nuk është studiu…

Vitet e fundit u botua në Itali vepra dyvëllimëshe shumë e rëndësishme e dialektologjisë shqiptare “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe” (ADGjSH). Vepra është hartuar gjatë disa vjetëve nga një grup punonjësish shkencorë të Sektorit të dialektologjisë të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të…

Dy kanë qenë pikëpjekjet e M. Camajt me onomastikën, e para në vitin 1969, e pasqyruar në trajtën e një shkrimi të shkurtër në numrin XIII të revistës “Shêjzat” të atij viti dhe e bërë e njohur për ne përmes një bibliografie të veprave të M. Camajt, përgatitur prej studiuesit arbëresh Françesko Alti…

Çështja e ndikimit të Camajt prej hermetizmit italian dhe në mënyrë të veçantë prej Ungaretit, pavarësisht nga dozat e tij, është vënë re nga disa studiues. Ndër ta Anton Nikë Berisha ka shprehur pikëpamjet e tij rreth errësisë kuptimore që shfaqet në vargjet e Camajt dhe ndikimit të mundshëm të tij…

Në dy dekadat e fundme për veprën “Dranja” të Martin Camajt është shkruar jo pak. Në konferenca shkencore, në botime akademike e universitare dhe në teza disertacionesh, për këtë vepër janë nyjëtuar e shqiptuar vlerësime themelore, që lehtësojnë rihyrjen e saj në komunikim letrar e estetik me lexu…