Ndër marrëdhënjet e ndryshme midis sendeve dhe fenomeneve të realitetit objektiv marrëdhënjet kusht-pasojë kanë shtrirje të gjërë, sepse çdo send ose fenomen mund të jetë kusht për lindjen e një sendi a fenomeni tjetër ose pasojë e një kushti të caktuar. Shtrirja e gjërë e marrë- dhënjeve kusht-paso…

Krijimtaria e Mjedës ka zënë prej kohe një vend nderi në letërsinë tonë. Në këtë krijimtari, që ka tërhequr vazhdimisht vëmendjen e studi uesve për vlerat e larta artistike dhe problemet që paraqet. ndeshen nga një anë simpatia për fshatarësinë e varfër, së cilës poeti i përkiste nga origjina dhe me…

Ky artikull i gjuhëtarit rumun Gr. Brënkush përbën një përpjekje të re për të ndriçuar një problem kaq të ndërlikuar. siç është problemi i shpjegimit të lidhjeve gjuhësore shqiptaro-rumune në përgjithësi dhe i elementëve të përbashkëta leksikore në veçanti. Siç e sqaron vetë me anë të një shënimi, a…

Nga pikëpamja semantiko-strukturore mbiemrat e formuar me prapa- shtesën -shëm nuk janë studjuar në mënyrë të veçantë. Megjithatë këta mbiemra nuk kanë mbetur pa u trajtuar fare. Gjuhëtarët në vezhgimet për pjesët e ndryshme të ligjëratës i kanë parë këto formime kryesisht nga ana strukturore, duke …

Në vallëzimin tonë popullor tradicional ekzistojnë dy lloje të ndryshme kërcimi: vallet e grave dhe vallet e burrave. Ky veçim i valleve simbas seksit është një nga shfaqjet e dasisë dhe e pabarazisë së gruas me burrin , e pasqyruar nëpërmjet artit të kërcimit, zakon ky që na u trashëgua brez pas br…

Dialektet e një gjuhe në një kohë të dhënë ruajnë gjurmë të fazave të zhvillimit të tyre dhe të gjuhës së përbashkët. Për historinë e shqipes, dokumentat e shkruar të së cilës janë të shekullit XVI. burimet e dialekteve marrin një rëndësi të madhe. Dialektet e shqipes me të dhënat e veta e bëjnë shu…

Afro tetëdhjetë vjet më parë poeti arbëresh Binard Bilota i dha dorën e fundit një poeme prej dymbëdhjetë kangjelesh për Skënderbenë dhe e shënoi titullin e saj në faqen e fundit të mbulesës së veprës së ve t «Vjershe të përlipëm» (Versi lugubri) (1894) në radhën e librave që mendonte të botonte. Po…

Lufta nacionalçlirimtare e udhëhequr nga Partia nuk solli vetëm çli- rimin e vendit nga pushtonjësit e huaj, por edhe shembjen e rendit feudo- borgjez dhe ngritjen e pushtetit popullor. Bashkë me masat punonjëse u çlirua nga shtypja dhe shfrytëzimi i klasave reaksionare edhe gruaja, e cila mori pjes…

«Me gjithë shtypjen shoqërore dhe mbajtjen në injorancë — thotë shoku Enver — (brenda injorancës sé përgjithshme ku e kanë mbajtur popullin tonë shkelësit e huaj dhe feudoborgjezia e vendit), roli i gruas në Shqipëri nuk ka qenë i vogël dhe për të mos u përfillur në përjorcimin e familjes shqiptare…

Në punimin «Kontribut për historinë e kërkimeve onomastike në fushën e shqipes«-, A. Kostallari me të drejtë thekson, ndër të tjera , senë lëmin e onomastikës shqiptare «antroponimia mbetet ende në kohën tonë sfera më pak e lëvruar»1. Dhe me të vërtetë, veç disa listave me emra njerëzish (emra vetja…

Dihet se burimi themelor për njohjen e nje gjuhe në një periudhë të së kaluarës së saj janë tekstet e shkruara në atë kohë, burimet letrare. Burime të tjera të rëndësishme janë mënjanë aktet zyrtare, gjyqësore,bnoteriale dhe korespondenca zyrtare e private, më anë tjetër mbishkrimet. Po për sa i pë…

Vytantas Maziulis (Kalbotyra 14.101-2, 1966) ka propozuar që fjala e prusishtes së vjetër ayculo «gjilpërë» E 470 duhet të lexohet *ayqulo = ciqulö — auqle GöGr 86. Kjo duhet të parapëlqehet shumë nga barazimi me greq. ~7Άr