Libri Lekë Matranga: njeriu, koha, vepra, është i dyti që studiuesi Matteo Mandalà, një emër i mirënjohur në pararojë të studimeve albanologjike në hapësirën shqiptare e jashtë saj, boton në Tiranë gjatë vitit 2013. Për këtë vepër prof. Mandalà ka punuar që prej mesit të viteve 1980 (saktësisht në v…

lakút m. “llupës, grykës”. Fjalë kryesisht e toskërishtes. Është formim i brendshëm me parashtesën la- dhe emrin kut me kuptimin “krah”, i cili, bashkë me emrin “dorë” merret si simbol i vjedhjes. Kësisoj, lakut lidhet përbrenda gjuhës me makut, që ka të njëjtin kuptim, por ka marrë parashtesë tjetë…

Në panairin e përvitshëm të librit në gjuhën shqipe, organizuar në Tiranë më 13-17 nëntor 2013, u botua në dy vëllime (I, II) vepra e rëndësishme shkencore e kulturore shqiptare e Thimi Mitkos, e cila është strukturuar prej tij që në dorëshkrim si vepër leksikografike trigjuhëshe italisht-greqisht-s…

I. Romani “Dasma”1 është një pjesë shumë e rëndësishme e sistemit letrar të veprës së Ismail Kadaresë. Lidhet përsa i përket përmbajtjes dhe përsa u përket temave të trajtuara me shkrime të tjera të Kadaresë si “Prilli i thyer”, ku trajtohet kanuni dhe hakmarrja, dhe “Ura me tri harqe”, ku trajtohet…

Këta dy dhjetëvjeçarët e fundit në gjuhësinë shqiptare po vërehen zhvillime e prurje të reja, që shënojnë kthimin e saj në shtratin e gjuhësisë botërore, dhe përpjekje të studiuesve tanë për të përvetësuar e përdorur në përshkrimin e shqipes metodat dhe teknikat e gjuhësisë bashkëkohore. Sigurisht q…

Vepra e botuar së fundmi, me autor studiuesin e mirënjohur Matteo Mandalà, ka në qendër të vëmendjes një problematikë që lidhet kryesisht me një disiplinë studimore mjaft të rëndësishme në lëmë të albanologjisë, me filologjinë e tekstit dhe me traditën e studimeve që lidhen me të. Bëhet fjalë për nj…

Në parathënien e librit Eqrem Çabej, Tiranë, 1990, të prof. Sh. Demirajt, shkrimtari ynë i shquar I. Kadare thotë: “Vepra e Çabejt bën pjesë në ato vepra, që për shkak të veçanësisë së tyre, janë të paarritshme lehtë për publikun e gjerë. Ndonëse ka të bëjë me gjërat themelore të kombit shqiptar, aj…

Në botën e sotme, idetë qarkullojnë lirisht; një modernitet i marrë që prej shekullit të 18-të me lëvizjen Iluministe, lëvizje që u përqafua në Shqipëri nga Lëvizja Kombëtare e Rilindjes. Veprat e mendjes, qofshin letrare, filozofike apo artistike nuk ndalen prej kufijve, por me gjithë entuziazmin q…

gjej fol. “zbuloj”. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian. Del me dy forma: gjej e gjendem (në trajtën joveprore). Të dyja këto lidhen me rrënjën ghad-, ghend- “kap, rrok, zë”, ku bëjnë pjesë gr. χανδάνω “kap”, lat. praehendo,-ĕre “kap, marr”, got. bigitan, ang. get “gjej, arrij,…

Në hapësirën e një shekulli nga Shpallja e Pavarësisë, pas një morie studimesh rreth figurave të rëndësishme që kontribuan në këtë arritje dhe për këtë qëllim jo rrallë kanë përdorur si penën ashtu edhe pushkën, ekzistojnë ende figura të tilla që s’janë ndriçuar plotësisht në tërë përmasat e tyre. K…

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…