Figura e gruas u shfaq që herët në letërsinë e realizmit socialist, krahas problemeve të reja që u bënë objekt pasqyrimi për letërsinë e re e, që në veprat e para, u dukën ndryshime cilësore në trajtimin e saj, në krahasim me letërsinë realiste të viteve ’30. Vetë jeta e shtronte me forcë problemin …

Dihet se historia e gjuhës është e lidhur ngushtë me historinë e shoqërisë, prandaj ligjet e zhvillimit të një gjuhe mund të kuptohen vetëm duke i parë në lidhje me historinë e popullit që e flet, i cili është krijuesi dhe bartësi i saj. Kështu p.sh. ndarja dialektore e gjuhës shqipe është pasojë e …

Në studimin e gjuhës, të jetës dhe të kulturës materiale e shpirtërore të ilirêve një rëndësi të veçantë ka edhe onomastika e tyre. Kërkimet në këtë fushë dhe në lëmin gjuhësor e historik pë rgjithësisht i kanë çuar kohët e fundit disa autorë në përfundime të reja rreth prejardhjes dhe shtrirjes ter…

Ndarja e foljeve në zgjedhime, sipas mendimit tim, duhet të përfshijë gjithë foljet, duke futur këtu edhe ato që zakonisht nëpër gramatikat shkollore quhen të parregullta. Parregullësia e tyre përmblidhet në ndryshimet e temës, ndryshime që mund të jenë ose të një karakteri fonetik te për largvajtës…

Gjallërimi i studimeve shqiptare në lëmin e onomastikës është një nga shfaqjet e atij zhvillimi të gjithanshëm, që ka marrë gjuhësia jonë në përgjithësi në këta vjet pas çlirimit. Është e kuptueshme, që hapat për- para në këtë drejtim kërkojnë, nga njëra anë, vlerësimin e rezultateve të arritura der…

Për emrat që përdoren vetëm ose kryesisht në numrin shumës, të cilët në literaturën gjuhësore quhen me termin pluralia tantum, tek ne nuk është bërë ndonjë studim i veçantë. Numri relativisht i madh i emrave që s’kanë njëjës dhe karakteri produktiv i disa grupeve të tyre na shtyjnë që t’i bëjmë ob…

Mbiemrat, krahas karakteristikave të tjera morfologjike, kanë edhe aftësinë për t’u shkallëzuar. Me të drejtë, V. Jungu e quan këtë «ndryshimi më specifik që pëson mbiemri dhe përmes të cilit ai dallohet ngaemri». Nga ana tjetër, duhet theksuar se këtë aftësi nuk e kanë që të gjithë mbiemrat e një g…

Në vallëzimin tonë popullor tradicional ekzistojnë dy lloje të ndryshme kërcimi: vallet e grave dhe vallet e burrave. Ky veçim i valleve simbas seksit është një nga shfaqjet e dasisë dhe e pabarazisë së gruas me burrin , e pasqyruar nëpërmjet artit të kërcimit, zakon ky që na u trashëgua brez pas br…

Siç dihet, ndërmjet tipareve dalluese të frazeologjizmave të gjuhës, uniteti Semantik i komponentëve dhe funksioni gramatikor i frazeologjizmit në tërësi përbëjnë dy më të rëndësishmit. Megjithatë shpesh herë, kur frazeologjizmat hyjnë në fjali të ndryshme, jo vetëm nuk e ruajnë skemën, rendin e fja…

Homonimia, tingëllimi i njëjtë i njësive të ndryshme leksikore, ze një vend të veçantë në rrethin e fenomeneve të gjuhës. Arësyeja kryesore e lindjes së saj është se gjuha ndryshon, lëviz, zhvillohet në të g jitha pjesët e sistemit të vet. Fjalë dikur k re jt të largëta, me ndryshimin e gjatë foneti…

Asht punë e vështirë të jepet një vlerësim i drejtë rreth një fjalori që asht botue para njëmbëdhjetë  vjetve , pse gjuha shqipe gjatë kësaj periudhe ka ba një zhvillim të shpejtë  dhe bashkë me të edhe leksikografia shqiptare ka shku e mjaft përpara . Edhe fjalorî i gjuhës shqipe  që…