Revista “Shkëndija” ka qenë e përkohshme letrare dhe artistike, numri i parë i së cilës doli në korrik të vitit 1940, ndërsa numri i fundit, i njëmbëdhjeti, është i vitit 19431. Ky organ drejtohej nga shkrimtari Ernest Koliqi, kurse drejtor përgjegjës ishte Selahydin Toto. Por nga numri 1 i vitit …

Shenjat e para, ndonëse ende të ndrojtura e të matura, të rivlerësimit të veprës letrare të Gj. Fishtës si dhe të disa përfaqësuesve të tjerë nga më të mëdhenjtë e letrave shqipe, si të Z. Skiroit, F. Konicës, E. Koliqit, M. Kutelit etj., që pas ndalimit të veprës së tyre (në vitet 1945-1946) nga d…

Kritika letrare, si shoqëruese e përhershme e letërsisë artistike, ka nxjerrë në dritë vlerat dhe antivlerat, ka analizuar e interpretuar veprat nga këndvështrime estetike të ndryshme, në kohë e vende të ndryshme, duke qenë herë lavdëruese dhe herë goditëse, herë gjykatëse e drejtë dhe e thellë, he…

Në korrik të vitit 1945 në artikullin e S. Malëshovës “Roli i kulturës në Shqipërinë e sotme” vlerësohej dhe mbrohej ende me guxim vepra e Fishtës dhe e Konicës me argumentin se “ishte e lidhur ngushtë me Rilindjen e Shqipërisë” dhe kësisoj paraqitej si “pjesë e pandarë e trashëgimit tonë nacional”…

Që nga mendimi i institucioneve akademike e gjer në opinionet e shumicës së lexuesve, në periudhën e monizmit, krijimtaria letrare e Gjegj Fishtës, edhe pse e censuruar, shpesh është shoqëruar me interpretime të gabuara. Sipas vlerësimit zyrtar “Vepra e tij kryesore, poema epike “Lahuta e Malësisë…

Në ndërkohën 1930-1940 Lasgushi ishte nga autorët më të njohur në letërsinë shqiptare. Poezitë e para kishin gjetur vend në organe që botoheshin nga kolonitë shqiptare në mërgim, ndërsa më pas në një pjesë të mirë të revistave që botoheshin brenda Shqipërisë. Ato tërhoqën vëmendjen si ligjërim poet…

Botimet kritike të veprave të autorëve të mëdhenj dhe studimet e tyre tekstologjike sot janë një mungesë e madhe për historinë e letërsisë shqipe dhe për historinë e gjuhës shqipe. Filologjia shqiptare, me gjithë të arriturat e konsiderueshme, vazhdon të ketë mungesa të ndjeshme në disa fusha të sa…

Rruga që ka përshkuar gjuha shqipe gjatë shekujve për t’i shpëtuar trysnisë asimiluese të gjuhëve të perandorive me të cilat është ndeshur për rreth gati dy mijëvjeçarë në truallin e vet dhe për t’u bërë gjuhë shkrimi, gjuhë kulture dhe gjuhë letrare e kombit shqiptar ka qenë e gjatë dhe e mundimsh…

Në hullinë e përpjekjeve gjithnjë e më intensive, që po bëhen gjatë viteve të fundit, për një rishikim e rivlerësim shkencor sa më të saktë e objektiv të traditës sonë letrare, të injoruar, të nënvlerësuar ose të denigruar për shkaqe jashtëartistike gjatë 45 vjetëve të sundimit të diktaturës komun…

Sa herë është folur e shkruar për Mitrush Kutelin dhe veprën e tij letrare, vëmendja është përqendruar, mbi të gjitha, në vlerat e spikatura të prozës së tij dhe, në mënyrë të veçantë, të prozës së tij të shkurtër me rrëfenjat e rrëfimet e papërsëritshme. Shumë pak është synuar nga studiuesit tanë …

Individualiteti i një shkrimtari është vështirë të kuptohet jashtë disa lidhjeve me ndikim kushtëzues: jeta, vepra, koha, njerëzit, shoqëria, shteti, lexuesi, ndërgjegjja letrare e politike dhe liria. Në rastin e Martin Camajt mund të thuhet se përveçimi i indivi- dualitetit krijues dhe i tipareve t…