Në shekujt XVI, XVII e XVIII, Perandoria Osmane në Ulqin i kushtonte një rëndësi të madhe arsimit në të gjitha shkallët - arsimit të ulët, arsimit të mesëm e të lartë, që arrihej në institucione arsimore, që quheshin mejtepe dhe medrese. Institucionet arsimore kishin karakter arsimor dhe edukativ. S…

Është e njohur se në gjuhën shqipe, ashtu si edhe në gjuhët e tjera të Ballkanit, kanë hyrë një numër i konsiderueshëm fjalësh me burim nga gjuhët orientale të fesë islame: arabishtja, turqishtja, persishtja. Depërtimi i tyre lidhet, në radhë të parë, me shtrirjen e Perandorisë Osmane në Ballkan, me…

Jeta dhe vepra e Hafëz Ali Riza Ulqinakut (1855 – 1913) Në Ulqin, si krijues vlerash kulturore dhe shkollore përmendet hafëz Ali Riza Ulqinaku, i cili ka shkruar “Mevludin”. Në gjuhën shqipe e kanë shkruar “Mevludin”, edhe shkrimtarë shqiptarë, si Hasan Zyko, Ismail Floqi, Haxhi Çiçkaj, Avdullah Kon…

Ky artikull është pjesa e parë e studimit të toponimeve të zonës së Bytycit (quhet zonë, pasi përfshin dy fshatra: Bytyçin dhe brigjet e Berishës, të cilat sot përbëjnë administrativisht komunën e Bytyçit dhe janë pjesë e rajonit të Malësisë së Gjakovës, që njihet si rrethi i Tropojës). Në këtë zonë…

Artikulli është marr nga studimi “Etnografia e të folurit në eposin e Kreshnikëve”, mbajtur edhe si punim në Konferencën shkencore kushtuar eposit të Kreshnikëve, në Prishtinë, gusht 2010. Eposi i Kreshnikëve përbën një përmendore të mrekullueshme të kulturës së gjuhës, një trashëgimi të paçmueshme …

Pothuajse 450 mbishkrime me alfabet arab vijnë deri në ditët e sotme, si trashëgimi e kulturës islame të periudhës së Perandorisë Osmane në Shqipëri. Ato janë mbledhur, transliteruar dhe përkthyer me kujdes nga orientalisti i njohur shqiptar, Buharaja Vexhi. Këto mbishkrime gjenden në rrethet e Bera…

Egjipti, edhe pas pushtimit, osman mbeti një nga provincat më të pastabilizuara të perandorisë dhe për tre shekuj u bë një shesh beteje midis jeniçerëve dhe mamlukëve. Këta të fundit, edhe pse u mposhtën nga sulltan Selimi I, vazhduan të mbajnë pozita të forta në pashallëkun e Kajros. Duke e konside…

Lindja e Mesme, brigjet mesdhetare dhe Orienti në përgjithësi, gjithmonë kanë qenë burim i pashtershëm i kulturës dhe i qytetërimit.Në këto zona, kultura është aq e pasur, sa atë e gjen kudo. E gjen te një bari dhensh, e gjen te një furrxhi, e gjen në gërmadhat e qytetërimeve të lashta. E gjen në po…

Në fillim të shekullit të kaluar, atdhetari ynë i madh, Ismail Qemali, ndër të tjera, u drejtohej bashkatdhetarëve me këto fjalë: "Kurrë një komb nuk mund të rritet në vehte, pa shkolla dhe pa mësime... Duhet të jesh i verbër, që të mos marrësh vesh nevojën e shkollave kombëtare; duhet të jesh tradh…

Stili i veprimtarisë fetare, nga studiues të fushës së stilistikës dhe pragmatikës, klasifikohet si pjesë përbërëse e stileve funksionale të gjuhës shqipe, krahas stileve të veprimtarive shkencore e teknike, shtetërore-administrative, shoqërore-politike dhe letrare-artistike.Pa u zgjatur në cilësitë…

Vepra e parë e Sami Frashërit[1] “Taaşşuk-i Tal’at ve Fitnat” (Dashuria e Talatit me Fitnetin)[2] njëherësh është romani i parë në letërsinë turke. Samiu këtë vepër e shkroi kur i kishte 21 vjet. Për herë të parë është botuar më 1872 në gjuhën turke-osmane. Fillimisht u botua në tri pjesë dhe lajmi…

Në Arkivin Qendror të Shtetit, përveç pasurive dokumentare kryesisht në gjuhën shqipe, por edhe në gjuhë të ndryshme të perëndimit, ruhen edhe burime dokumentare në gjuhët orientale. Ato mund t’i klasifikojmë në burime arkivore dokumentare osmane, në dorëshkrime dhe në shtypshkrime në gjuhët orienta…