Punimi i diplomës i Dritëro Agollit është e para monografi kushtuar Migjenit në studimet shqiptare. Titulli i punimit është Skicat dhe tregimet e shkrimtarit revolucionar shqiptar Migjeni dhe është paraqitur për mbrojtje në rusisht në vitin 1957, në Petersburg. Në këtë trajtesë shprehja mendime ori…

Fjalori italisht-shqip, në dorëshkrim, me autor fratin françeskan Luca da Monte Giove mban datën 1848. Njoftimet për qenien e këtij Fjalori i gjejmë, së pari, te shkrimi i historianit françeskan Atanaz Gegaj, i cili në një artikull të botuar në revistën “Hylli i dritës” sqaron se bashkëvëllai i tij,…

Përgjithësisht është e njohur dhe e pranuar prirja disi izolacioniste e letërsisë sonë, sidomos e pjesës së pasluftës. Për shumë rrethana e kushtëzime historike, izolimi ndaj botës, të ndryshmit, tjetrit ka qenë herë kushtëzim fatal e herë kusht mbijetese në aspektin kulturor e identitar. Por, edhe …

Fjalitë pyetëse, si një nga tipat e fjalive sipas llojit të komunikimit, mund të kryejnë funksione të ndryshme në ligjërim. Por këndvështrimet për këtë tip fjalie në gramatologjinë shqiptare janë të ndryshme. Në “Gramatika e gjuhës shqipe 2” në bazë të funksioneve kryesore që realizohen me fjalitë p…

Krijimtaria letrare dhe veprimtaria publike e Dritëro Agollit shtrihen nga mezi i shek. XX deri në ditët e sotme. Nëse shtrirja kohore ka linearitetin e zakonshëm astronomik, e parë si kohë kulturore, e parë si paradigmë ligjërimore, kemi denduri të pazakonshme. Jeta aktive e D. Agollit përkon me ng…

Përmbledhja “Studime në gjuhësi teorike dhe gjuhësi të zbatuar”, me autor prof. as. Enkeleida Kapia, përfshin një tufë studimesh nga fusha e psikolinguistikës, në të cilat trajtohen probleme të përvetësimit të gjuhës prej fëmijëve njëgjuhësh e dygjuhësh. Përmbledhja, me një vëllim prej 253 faqesh, n…

Letërsia artistike popullore është krijuar nga autorë anonimë në periudha të ndryshme të shoqërisë njerëzore. Disa krijime janë shumë të lashta, disa janë më të reja. Për kohën e krijimit të tyre mund të gjykohet nga përmbajtja, nga ngjarjet historike që paraqiten dhe nga aspekte të ndryshme të jet…

Krejtësisht e hapur ndaj zërave të botës, vepra poetike e Agollit shpaloset, në fazat e saj të njëpasnjëshme – me të drejtë – si një rapsodi ose simfoni e papërfunduar, ndaj harmonive tipikisht shqiptare, por me rezonanca universale. Përmbledhje pas përmbledhjesh, përtej synimeve të veçanta të seci…

Deri aty nga mesi i shekullit të kaluar fjalëformimi është parë kryekëput si çështje vetëm e morfologjisë. Kjo mënyrë trajtimi vërehet edhe në studimet gjuhësore dhe në gramatikat e shqipes, ku parimet semantike pak gjejnë zbatim, kurse parimet sintaksore nuk shihen fare të nevojshme në derivimet e …

Erosi që paraqitet herë si fluiditet e herë si një veprim konkret nuk është shumë i pranishëm në letërsinë shqipe të pas vitit 1944. Shpesh, është konsideruar si temë tabu, madje, edhe e shtrembëruar deri si një “shfaqje e degjenerimit”. Tek Agolli dashuria do të shfaqet në të gjitha format e saj, d…

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, QSA, organizoi më datën 15 korrik 2016 Konferencën V Ndërkombëtare “Kërkime gjuhësore”. Kjo konferencë, tashmë traditë e Shkollës doktorale të IGjL-së, u hap nga Drejtori i IGJL-së, prof. dr. Valter Memisha, i cili mbajti dhe fjalën përshëndetëse. Punimet e kon…

Më 2007, në kuadrin e marrëveshjeve kulturore ndërmjet Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Universitetit të Napolit (L’Orientale) u botua në dy vëllime Atlasi Dialektologjik i Gjuhës Shqipe. Kjo vepër monumentale, themelore për dialektologjinë shqiptare dhe ballkanike, u hartua nga studiuesit e…