Kërkimet fonetike në fushë të shqipes janë relativisht të reja krahasuar me ato në fushë të morfologjisë dhe të sintaksës. Është e vërtetë se njohuri për sistemin tingullor të gjuhës sonë jepen që në gramatikat e para dhe se këto njohuri vijnë duke u shtuar në gramatika si ajo e I. D. Sheperit apo e…

“E folmja, si një variant i gjuhës dialektore dhe si një degëzim më i imët i saj [...] nuk duhet kuptuar si pjesë e dialektit, por si një sistem i plotë më vete, që përfshihet në makrosistemin e dialektit. Në sistemin gjuhësor të së folmes hyjnë veçoritë që e dallojnë atë nga të folmet e tjera të di…

Si folje këpujë në “Gramatika e gjuhës shqipe 1” (botim i Akademisë së Shkencave) është pranuar “ajo që shërben për të vënë në lidhje pjesën emërore (emër, mbiemër, përemër) të kallëzuesit me kryefjalën”. Si e tillë pranohet folja jam, së cilës i njihet një kuptim leksikor i zbehur (po aty). I njëjt…

Studimet sintaksore, pjesë përbërëse e procesit të zhvillimit të shkencave albanologjike, përbëjnë sot një pjesë të rëndësishme të sukseseve të arritura në studimin e vlerave gjuhësore të popullit tonë gjatë këtyre 50 viteve të fundit (1964 – 2014). Sot fusha e studimit të sintaksës është ngritur në…

Gjuha shqipe po përballet sot në shkallë të gjerë me gjuhët e vendeve të zhvilluara me të cilat ka kontakte kulturore e njerëzore, duke u vënë nën trysninë e fortë të këtyre gjuhëve. Kjo trysni është shumë e dukshme në fushën e leksikut, por ajo nuk mungon edhe në rrafshet e tjera: në fonetikë, në s…

Sintaksa e gjuhës shqipe, Fraza e përbërë, Arbëria, 2013 e M. Totonit është vepra më e fundit ndër botimet nga fusha e sintaksës së gjuhës shqipe. Kjo vepër, e një rëndësie të veçantë për gjuhësinë tonë, është sintezë e punës shumëvjeçare e njërit prej studiuesve më të spikatur në fushën e sintaksës…

Monografia “Marrëdhëniet gjuhësore shqiptaro-serbe” e punonjëses shkencore Anila Omari të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë është një kontribut i ri që i shtohet vargut të studimeve në fushë të albanologjisë dhe në veçanti sllavistikës. Me këtë hidhet një vështrim mbi marrëdhëniet e hershme e…

Spiro Floqi është një gjuhëtar i shquar shqiptar me një kontribut të spikatur në fushën e sintaksës së shqipes. Studimet sintaksore në gjuhësinë shqiptare në vitet 50-70 të shekullit të kaluar ishin ende në fillimet e veta. Floqi, jo vetëm që shquhet si një pionier në studimet sintaksore, por me pun…

Këta dy dhjetëvjeçarët e fundit në gjuhësinë shqiptare po vërehen zhvillime e prurje të reja, që shënojnë kthimin e saj në shtratin e gjuhësisë botërore, dhe përpjekje të studiuesve tanë për të përvetësuar e përdorur në përshkrimin e shqipes metodat dhe teknikat e gjuhësisë bashkëkohore. Sigurisht q…

Qëllimi i kësaj trajtese do të jetë i dyfishtë. Së pari, do të mundohemi të sjellim në qendër të vëmendjes disa prej koncepteve strukturaliste bashkëkohore të gjuhësisë evropiane, me të cilat ka punuar sintaksologu Spiro Floqi. Së dyti, do të merren në shqyrtim komponentët minimalë të domosdoshëm të…

Kumtesa e pranishme është vazhdim i dy trajtesave tona të mëparshme e pikërisht i kumtesës me titull Për një teori të re sintaksore të gjuhës shqipe, mbajtur në Konferencën shkencore “Gjuha shqipe në 100 vjet shtet shqiptar”, organizuar nga Fakulteti i Historisë dhe i Filologjisë të UT më 13.11.2012…

Studimet tona tradicionale në lëmin e sintaksës së shqipes kanë njohur trajtime të ndryshme, të bëra nga studiues të njohur, të cilët hodhën bazat e përshkrimit të strukturës sintaksore të kodit tonë. Ndër to spikasin punimet e gjuhëtarit Spiro Floqi kushtuar aspekteve të ndryshme të strukturës së s…