Si folje këpujë në “Gramatika e gjuhës shqipe 1” (botim i Akademisë së Shkencave) është pranuar “ajo që shërben për të vënë në lidhje pjesën emërore (emër, mbiemër, përemër) të kallëzuesit me kryefjalën”. Si e tillë pranohet folja jam, së cilës i njihet një kuptim leksikor i zbehur (po aty). I njëjt…

Viti 2014 përkon me një ngjarje të shënuar në historinë e shkencave gjuhësore e letrare në fushë të shqipes, 50-vjetori i themelimit të revistës shkencore “Studime filologjike”. Revista shkencore “Studime filologjike” u themelua në vitin 1964. Ajo ishte vijuese e pjesës filologjike të revistës së më…

Përkujtimi i një jubileu si ky për 50-vjetorin e revistës “Studime filologjike” natyrisht do të ketë edhe frymë festive, por krahas kësaj do të shpërfaqë vlerat e ndihmesat që ka sjellë ky organ shkencor qendror në kaq vite, si laborator kryesor i përpunimit të mendimit shkencor shqiptar, nga fusha…

“Studime filologjike” si vijuese e revistave pararendëse “Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës - Seria e shkencave shoqërore” (1957–1963) dhe “Buletin i Institutit të Shkencave” (1948–1957), është revista qendrore filologjike në Shqipëri. Ajo ka luajtur një rol të veçantë në zhvillimin të gj…

Sintaksa e gjuhës shqipe, Fraza e përbërë, Arbëria, 2013 e M. Totonit është vepra më e fundit ndër botimet nga fusha e sintaksës së gjuhës shqipe. Kjo vepër, e një rëndësie të veçantë për gjuhësinë tonë, është sintezë e punës shumëvjeçare e njërit prej studiuesve më të spikatur në fushën e sintaksës…

Spiro Floqi solli në shqipen një frymë gjysmëstrukturaliste dhe gjysmësemantike të studimeve sintaksore, sidomos në punimet e tij të fundit të viteve 70-të, ndonëse jo plotësisht të liruara nga fryma e logjikës dhe e tradicionalizmit që atëbotë dominonte në studimet gramatikore në përgjithësi. Idetë…

Në këtë shkrim do të përpiqemi të bëjmë disa vlerësime në lidhje me trajtimin që i ka bërë Spiro Floqi periudhës me fjali të varur kryefjalore në punimin “Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme”, të cilin e ka paraqitur në dy numra të revistës “Studime filologjike” të vitit 1965. …

Studimet tona tradicionale në lëmin e sintaksës së shqipes kanë njohur trajtime të ndryshme, të bëra nga studiues të njohur, të cilët hodhën bazat e përshkrimit të strukturës sintaksore të kodit tonë. Ndër to spikasin punimet e gjuhëtarit Spiro Floqi kushtuar aspekteve të ndryshme të strukturës së s…

Para tridhjetë vjetësh, më 12 prill 1983, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve më të shquar shqiptarë të gjysmës së dytë të shek. XX, dialektologu udhërrëfyes, sintaksologu i palodhur vështrimmprehtë, mësuesi, pedagogu i nderuar dhe gjurmuesi i veçantë shkencor, kolegu dhe miku ynë, i urti dhe i pa…

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…

Sot është i njohur kuptimi i termit “lokucion” si grup fjalësh me lidhje të qëndrueshme, i barazvlershëm me fjalën kuptimisht dhe gramatikisht, por jo i njëjtë me të.1 Duhet mbajtur parasysh se lokucionet, të cilitdo lloji qofshin, nuk janë fjalë, por togje fjalësh ose togfjalësha të qëndrueshëm. Si…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…