Fronti popullor dhe PKJ, duke u nisur nga mësimet e mark- sizmit mbi religiionin, nga rëndësia shoqërore e religjionit dhe veprimtarisë së kishës, nga karakteri i lidhmërisë së bashkësive fetare me shtresën borgjeze të Jugosllavisë së Vjetër, si dhe nga kushtet ekzistuese klasore qysh para luftës, m…

Gjer në vitin 1941 për Kosovën e në kuadrin e saj edhe për Mitrovicën ka qenë karakteristikë prapambeturia e madhe kulturore dhe arsimore. Kjo ishte pasojë si e sundimit pesëshekullor të feudalizmit osman, ashtu edhe e politikës së padrejtë kulturore dhe arsimore të borgjezisë serbe në mbretërinë e …

Zhvillimi ekonomik e shoqëror i KSA të Kosovës deri në fitoren e Revolucionit socialist dhe krijimin e Jugosllavisë socialiste kaloi një periudhë tejet të ngadalshme të zhvilhmit, e kjo kushtëzoi një shkallë të ulët të forcave prodhuese që në fillim të ndërtimit socialist. Derisa në vendet e zhvillu…

Në kuadër të ndryshimeve të gjithmbarshme që u bënë pas ngadhnjimit të Luftës Nacionalçlirimtare në Kosovë dhe më gjerë, u bënë ndryshime të konsiderueshme edhe sa i përket pozitës, bazës materiale dhe burimeve të financimit të bashkësive fetare. Me qëllim të studimit të rrethanave dhe ndryshimeve q…

Pas çlirimit të Mitrovicës së Titos me rrethinë, më 22 nëntor 1944, para të gjitha subjekteve të organizuara popullore u shtruandetyra të shumta, kryerja e të cilave kërkonte mobilizim të gjithmbarshëm, si për çlirimin e viseve të tjera të vendit nga pushtuesitfashistë, ashtu edhe për stabilizimin p…

Ç'eshtja e ardhmërisë së xeherores dhe e shkritores është inicuar nga ana e kompanisë britanike »Trepça Mines« qysh nga mesi i vitit 1943. Drejtori i kompanisë, Çester Biti i riu, më 2 qershor vizitoi ambasadorin britanik qeverinë e mërguar jugosllave në Lo ndër, Xhorxh Rendelin, që me të t'i shqyrt…

Fjala ilegal ka prejardhje nga gjuha neolatine (ilegalis) dhe si e tillë u përhap gati në të gjitha gjuhët indoevropiane. Me këtë fjalë, përgjithësisht, kuptohet njeriu që lufton kundër regjimit të rendit në fuqi duke jetuar e vepruar në fshehtësi të madhe. Pra, ai zhvillon veprimtari politike të fs…

Pas çlirimit të vendit nga okupatori fashist dhe pas ngadhnji- mit të Revolucionit Socialist në Jugosllavi, në Kosovë, pra edhe në Mitrovicën e Titos me rrethinë, para organeve të pushtetit po- pullor shtrohen detyra të mëdha e sidomos për rindërtimin dhe ndërtimin e vendit. Ky ishte synim themelor,…

Pasi u pushtua Kosova më 1945, u krijuan rrethana të reja në të cilat lindën dhe u formuan edhe organizata politike atdhetare që kishin për synim bashkimin e trojeve shqiptare. Një ndër organizatat më të njohur ishte Organizata Nacional Demokratike Shqiptare (ONDSH) e cila vepronte në Kosovë, Maqedo…

PKJ gjatë periudhës së luftës, nisur nga natyra shumëkombëshe e shtetit jugosllav, ishte ndalur dhe kishte përpunuar në strukturat më të larta të saj platformën për konceptimin dhe trajtimin e problemit kombëtar. Problemi kishte peshë të veçantë për kombet që bënin pjesë në kuadrin e ish-shtetit jug…

Qarkoija e komandës çetnike, të quajtur Komanda Malore, mbi politikën gjenocidale ndaj shqiptarëve dhe popujve të tjerë joserbë në trevat e ish-Jugosllavisë është hartuar më 20 dhjetor 1941. Dokumenti që po publikohet për herë të parë është një plan në formë qarkoreje e trakti dhe është nënshkruar n…

Quhem Ukë Sadiku, i lindur në Gjurgjevikun e Madh në vitin 1903 nga babai Sadiku dhe nëna Fadilja. Deri në kapitullimin e Jugosllavisë së vjetër kam jetuar në Shqipëri, e mandej jam kthyer në Jugosllavi. Jam i martuar me gruan Fatime Shaban Aliu nga fshati Mrasor. Jam baba i 7 fëmijëve. Ushtrinë nuk…