Shkëputja e Shqipërisë nga Perandoria Osmane nuk e ndali emigrimin e shqiptarëve drejt Turqisë. Megjithëse midis dy shteteve nuk pati ndonjë marrëveshje për shkëmbimin e popullsisë, më 13 maj 1913, Qeveria xhonturke njoftonte drejtuesit e Vilajetit të Ajdënit se të gjithë ata nxënës shqiptarë që gje…

Isa Boletini ishte njëri ndër udhëheqësit kryesorë të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Ai ishte figura qendrore e Kryengritjeve në Kosovë gjatë viteve 1910-1912 që luftoi për bashkimin e forcave shqiptare kundër pushtuesve osmanë. Për veprimtarin e Isa Boletinit është shkruar dhe shkruhet edhe sot nga …

Turqia Evropiane ishte në shqetësim të vazhdueshëm, në mes të luftës së kryengritësve dhe gjendjeve të shtetrrethimit, sovraniteti osman respektohej vetëm në zona të kufizuara. Dukej qartazi që perandoria shumëkombëshe, ishte nën grahmat e fimdit të asaj çka kishte qenë dikur. Dobësimi vinte si nga …

Lidhur me Paktin Ballkanik, për luftë kundër Turqisë, Dimitrije Tucoviq thotë: „Në aksion të përbashkët kundër Turqisë shtetet ballkanike kanë hyrë duke e ndier veten të paafta që secila për vete në të nuk mund t’i dalë në krye. Ndërsa, në rastin e formimit të bllokut-Aleancës ballkanike, për luftë …

Pas zgjidhjeve të çështjeve territoriale në veri dhe jug, Porta e Lartë ishte sjithnjë e më tepër e vetëdijshme se i tërë aktiviteti i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit ishte i orientuar në luftën për realizimin e autonomisë dhe pastaj të pavarësisë1 së plotë kombëtare. Ndërkaq, Porta e Lartë, duke e v…

Ardhja e shqiptarëve si nëpunës të administratës osmane në Siri daton që nga shekulli XVI, kur filluan të emërohen nga Porta e Lartë valinjtë edhe me prejardhje shqiptare për të qeverisur në Vilajetin e Sirisë. Ky fenomen filloi të rritet gradualisht në gjysmën e parë të shekullit XIX, përkatësisht …

Isa Boletinit, pasi doli në skenën politike të Kosovës dhe u bë një nga figurât e shquara të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, do t’i kushtohej vëmendje e veçantë nga autoritetet e Perandorisë Osmane. Për të ndjekur veprimtarinë e tij ato hapën dosjen që nga viti 1902. Dosja gjendet në Arkivin e Kryemin…

Përgatitja e një fjalori kërkon përgatitje metodologjike shkencore, por mbi të gjitha do studime të gjuhës/ve përkatëse. Por duket se vepra “Arnavutçadaki Türkçe Alıntılar” (Turqizmat e gjuhës shqipe) është përgatitur nga një person që nuk ka kryer studime të larta universitare për turqishten, arabi…

Hulumtimi ynë trajton një pjesë të rëndësishme të leksikut shqip, i cili ka qenë objekt i studimeve të shumta të gjuhëve të Ballkanit. Thënë ndryshe, ky hulumtim ka për qëllim të nxjerrë në pah fun- ksionet e kësaj pjese të leksikonit shqip të njohur si turqizma, në tekstet e nivelit të ulët të form…

Atmosfera e kulturës osmane është e pranishme në tekstet e Eposit të Kreshnikëve. Kjo vërehet, jo vetëm në sajë të fjalorit të pasur me turqizma, por edhe në aspekte të tjera të sjelljes dhe të gjendjes materiale të botës ku jetojnë kreshnikët. Më i dukshëm ky ndikim shfaqet në kulturën e trajnimit …

Nga fundi i shek. XIX dhe në fillim të shek. XX lëvizja punëtore nisi te zhvillohej edhe në trevat nën sundimin e Perandorisë Osmane. Nga viti 1910, kur u formua Osmanli Sosyalist Firkasi (Partia Socialiste Osmane), në disa qendra të Perandorisë dolën organet e para të lëvizjes socialiste në gjuhën …

Shekuj të tërë, madje gjer në fund të shekullit XIX, në Kosovë kishte pushtet të fortë dhe të konsoliduar, i cili do të mbronte jetën e njeriut dhe vlerat e tjera të rëndësishme. Këtë funksion e ushtruan kryesisht familja dhe fisi. Kjo mbrojtje bëhej në të shumtën e rasteve me kryerjen e gjakmarrjes…