De Rada është poeti më i madh arbëresh dhe njëri prej klasikëve të letërsisë shqiptare, njëkohësisht publicist e filolog, folklorist e veprimtar, figurë qendrore e Rilindjes sonë kombëtare. Emri i tij është i lidhur me njërën nga periudhat më të vështira, por edhe më të lumnueshme të Italisë e të Sh…

TËRHÚZ fol. “tremb kalin, e bëj të mos i shtrohet kalorësit”, “zemërohem, tërbohem”. Fjalë kryesisht e gegërishtes. Dëshmohet në fjalorin e Junkut, që ka mbiemrin i tërhuzt “furioso”. Formim i brendshëm prej emrit huj “ves, zemërim, inat”, që përdoret për njerëzit dhe për kafshët, sidomos për kalin;…

Më 25-26 shtator 2015 në Prishtinë u zhvillua konferenca shkencore ndërkombëtare “Studimet albanistike në Amerikë”, organizuar nga Seksioni i Gjuhës e i Letërsisë të Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës. Konferenca i zhvilloi punimet me pjesëmarrjen e gjerë të gjuhëtarëve nga shumë vende…

RÁSHË fol. E kryera e thjeshtë e foljes bie. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian; folje supletive e së tashmes bie, që del me dy të tilla: bie ~ rashë e bie ~ prura / pruna. Rashë është forma e aoristit sigmatik, rrënja e së cilës ra- lidhet me ie. Ịrad- “rrënjë, degë”, ku bëjn…

Dëshira ime për t’u marrë me gjuhën shqipe ka lindur menjëherë sa mbarova fakultetin e gjuhë-letërsisë, pikërisht në atë vit kur revista “Studime filologjike” hodhi hapin e saj të parë. E sa më shumë ndizej tek unë pasioni për gjuhën, aq më e domosdoshme bëhej kjo revistë duke qenë më e afërta dhe m…

Më datën 16 gusht 2014 ndërroi jetë njëri nga albanologët më të shquar të ditëve tona, prof. Besim Bokshi, anëtar i dy akademive shqiptare, në Kosovë e Shqipëri, anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, autor i shumë veprave shkencore e letrare, njëri nga aktivistët më të spikatur për lirinë e K…

Në datat 23-24 nëndor 2013 në qytetin Detroit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës u zhvillua simpoziumi “Hoti ndër rrjedhat e shekujve”, organizuar nga komuniteti shqiptaro-amerikan, në bashkëpunim me Qendrën Shpirtërore e kulturore shqiptare “Shën Pali” në Michigan, si edhe me institucionet shkenc…

orték m. “rruzull i madh bore, që rrokulliset nga malet e larta dhe merr me vete ç’gjen përpara”. Fjalë e dialektit gegë, që shumësin e bën ortiqe. Në epikën legjendare: Ushtojnë lugjet prej ortiqesh; prej ortiqesh kah po bijnë ndër gropa. Formim i brendshëm nga emrin rrotë, që ka marrë një o- si pa…

Me datën 19. 11. 2013 në qytetin e Zagrebit u mbajt një konferencë shkencore për gjuhën shqipe, organizuar nga Komunitetit Shqiptar i Kroacisë. Në këtë konferencë merrnin pjesë autoritete vendore, ambasadori i Shqipërisë dhe ambasadorja e Kosovës, si edhe shumë intelektualë të kryeqytetit kroat. Nga…

lakút m. “llupës, grykës”. Fjalë kryesisht e toskërishtes. Është formim i brendshëm me parashtesën la- dhe emrin kut me kuptimin “krah”, i cili, bashkë me emrin “dorë” merret si simbol i vjedhjes. Kësisoj, lakut lidhet përbrenda gjuhës me makut, që ka të njëjtin kuptim, por ka marrë parashtesë tjetë…

Me rastin e 100-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë së Shqipërisë, më datën 22. XI. 2012 në Universitetin “La Sapienza” të Romës u zhvillua konferenca ndërkombëtare “L’Albania indipendente e le relazioni italo-albanesi” (“Shqipëria e pavarur dhe marrëdhëniet italo-shqiptare”). Merrnin pjesë studiues…

gjej fol. “zbuloj”. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian. Del me dy forma: gjej e gjendem (në trajtën joveprore). Të dyja këto lidhen me rrënjën ghad-, ghend- “kap, rrok, zë”, ku bëjnë pjesë gr. χανδάνω “kap”, lat. praehendo,-ĕre “kap, marr”, got. bigitan, ang. get “gjej, arrij,…