Në hapësirën e një shekulli nga Shpallja e Pavarësisë, pas një morie studimesh rreth figurave të rëndësishme që kontribuan në këtë arritje dhe për këtë qëllim jo rrallë kanë përdorur si penën ashtu edhe pushkën, ekzistojnë ende figura të tilla që s’janë ndriçuar plotësisht në tërë përmasat e tyre. K…

Vepra “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” e akademik Kolec Topallit është përuruar në Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës në Prishtinë, më 8 shtator 2012, duke marrë vlerësimet e disa prej autoriteteve kryesore të gjuhësisë shqiptare. Për veprën e akademik Topallit kanë folur akademikët…

Pas leximit të tregimeve, novelave dhe reportazheve të Faik Ballancës, natyrisht krijon një opinion të përgjithshëm dhe, për rrjedhojë, edhe një vlerësim të caktuar, jo vetëm për autorin por dhe për veprën e tij letrare. Por, ky opinion dhe vlerësim nuk mund të merren si të plotë dhe të saktë, kur d…

Konceptin e kuptimit historik1 të shtjelluar nga Elioti në Tradita dhe talenti individual mbi rolin e traditës dhe kultivimin e talentit individual në letërsi2 nuk mund të mos e kemi parasysh edhe në lexim-vlerësimin e autorit të letërsisë shqipe, Martin Camajn. Vepra e tij, poetike i përgjigjet kës…

Gjatë shekullit të tij të punës, poeti kontemplativ dhe gjuhëtari Martin Camaj, gati në mënyrë të vazhdueshme ka lëvizur paralelisht në dy binarë të ndryshëm krijimtarie: në binarët e krijimtarisë poetike dhe letrare, që për medium të saj ka gjuhën, në një anë, dhe në krijimtarinë hulumtuese shkenco…

Në dy dekadat e fundme për veprën “Dranja” të Martin Camajt është shkruar jo pak. Në konferenca shkencore, në botime akademike e universitare dhe në teza disertacionesh, për këtë vepër janë nyjëtuar e shqiptuar vlerësime themelore, që lehtësojnë rihyrjen e saj në komunikim letrar e estetik me lexu…

Sot, 37 vjet pas Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të flasësh mbi parimet e drejtshkrimit të saj, nuk mund veçse të nisesh nga kritere teorike gjuhësore dhe nga një perspektivë kohore, që bën të mundur kritikën e qëndrimeve, vlerësimeve dhe praktikave të zbatuara. Ky diskutim, megjithës…

Jemi mbledhur sot në këtë tubim shkencor të organizuar nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, për të përkujtuar me nderim njërin prej bijve më të shquar të kombit shqiptar, akademikun prof. dr. Eqrem Çabej, me rastin e njëqindvjetorit të lindjes së ti…

Shenjat e para, ndonëse ende të ndrojtura e të matura, të rivlerësimit të veprës letrare të Gj. Fishtës si dhe të disa përfaqësuesve të tjerë nga më të mëdhenjtë e letrave shqipe, si të Z. Skiroit, F. Konicës, E. Koliqit, M. Kutelit etj., që pas ndalimit të veprës së tyre (në vitet 1945-1946) nga d…

Që nga mendimi i institucioneve akademike e gjer në opinionet e shumicës së lexuesve, në periudhën e monizmit, krijimtaria letrare e Gjegj Fishtës, edhe pse e censuruar, shpesh është shoqëruar me interpretime të gabuara. Sipas vlerësimit zyrtar “Vepra e tij kryesore, poema epike “Lahuta e Malësisë…

Botimet kritike të veprave të autorëve të mëdhenj dhe studimet e tyre tekstologjike sot janë një mungesë e madhe për historinë e letërsisë shqipe dhe për historinë e gjuhës shqipe. Filologjia shqiptare, me gjithë të arriturat e konsiderueshme, vazhdon të ketë mungesa të ndjeshme në disa fusha të sa…

Në hullinë e përpjekjeve gjithnjë e më intensive, që po bëhen gjatë viteve të fundit, për një rishikim e rivlerësim shkencor sa më të saktë e objektiv të traditës sonë letrare, të injoruar, të nënvlerësuar ose të denigruar për shkaqe jashtëartistike gjatë 45 vjetëve të sundimit të diktaturës komun…