Problemet e rendit të fjalive, si përbërës kallëzuesorë të një njësie sintaksore, siç është fraza, janë përkatësí të përhershme e të domosdoshme në trajtimin e periudhave; kështu, nga sintaksat e para të shqipes gjejmë përshkrime dhe përcaktime të rendit të fjalive, duke nisur nga gramatikat e vjetr…

I. Romani “Dasma”1 është një pjesë shumë e rëndësishme e sistemit letrar të veprës së Ismail Kadaresë. Lidhet përsa i përket përmbajtjes dhe përsa u përket temave të trajtuara me shkrime të tjera të Kadaresë si “Prilli i thyer”, ku trajtohet kanuni dhe hakmarrja, dhe “Ura me tri harqe”, ku trajtohet…

I. Kadare dallohet nga të gjithë shkrimtarët shqiptarë të shekullit të kaluar për prirjen e tij drejt mitologjisë, aq sa vepra e tij mund të lexohet edhe si një vepër mitologjike, ose neomitike. Ky shkrim synon të evidentojë mënyrat sesi shkrimtari operon me korpusin e miteve greke, që mbetet më i p…

Në parathënien e librit Eqrem Çabej, Tiranë, 1990, të prof. Sh. Demirajt, shkrimtari ynë i shquar I. Kadare thotë: “Vepra e Çabejt bën pjesë në ato vepra, që për shkak të veçanësisë së tyre, janë të paarritshme lehtë për publikun e gjerë. Ndonëse ka të bëjë me gjërat themelore të kombit shqiptar, aj…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Në studimet tradicionale, me fare pak përjashtime, letërsia e Migjenit është trajtuar si letërsi ateiste. Por në një vështrim tekstocentrist, provohet se kjo letërsi është e kushtëzuar thuajse në të gjitha nivelet prej tekstit biblik-ungjillor. Kushtëzimi është në shkallën strukturore, në atë mitolo…

Vitin që shkoi, qarkulloi libri i suksesshëm dhe me vlera shkencore i prof. as. dr. Tefë Topallit, Gramatikë e gjuhës shqipe, “Sintaksa e fjalisë”, sprovë monografike, botim i Institutit të Studimeve Albanologjike pranë Universitetit të Shkodrës “Luigj Gurakuqi”. Është autor i mjaft botimeve dhe shk…

Qendra e Studimeve Albanologjike vuri kohët e fundit në qarkullim veprën Studime për historinë e gjuhës shqipe1 të gjuhëtarit shqiptar David Luka. Ky vëllim prej 552 faqesh i përgatitur nga vetë autori, është përmbledhje e punimeve të tija të botuara gjatë një periudhe më se 40-vjeçare. Një vepër e …

Zanafillën e saj letërsia memuaristike e ka te Shkrimet e shenjta dhe më pas te kujtimet e Ksenofontit për Sokratin (në shekullin IV p. e. s.) dhe “Anabazisi” i tij (në vitin 401 p. e. s.) – shënime mbi fushatën luftarake të grekëve. Modelet antike të zhanrit, të cilit i përkasin gjithashtu edhe të …

Duke përkujtuar me nderim prof. Selman Rizën në 100-vjetorin e lindjes së tij, dëshiroj të vë në dukje se midis ndihmesave të tij të shumta për ndriçimin e shumë problemeve të gjuhës shqipe në gjendjen e saj të sotme dhe në evolucionin e saj historik, një vend të rëndësishëm zë edhe ndihmesa e tij …