Autori Leonard Dauti, studiues i njohur në fushën e gjuhësisë morfologjike, punonjës në Akademinë e Shkencave, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, botoi në vitin 2021 monografinë “Gjedhet e eptimit foljor në gjuhën shqipe”. Studimi u diskutua, u analizua në redaksinë përkatëse të Institutit të pë…

Të folurit njerëzor në një masë të madhe përbëhet nga gjuha metaforike. Studimet mbi metaforën si një mjet konjitiv për të konceptuar ngjarjet abstrakte dhe fizike përbëjnë një ndër tematikat më të nxehta në gjuhësinë bashkëkohore. Metafora si trop dhe mekanizëm që shërben për të formuar kuptime të …

Teknologjia e kompjuterit ka krijuar mundësi për zhvillimin e mëtejshëm të korpusit gjuhësor dhe gjuhësisë korpusore. Vitet e fundit korpuse të gjuhëve të ndryshme janë ndërtuar dhe janë vënë në shërbim të mirë të kërkimeve shkencore, të punëve praktike mësimdhënëse etj. Që të përmirësohet edhe cilë…

Më datën 10.5.2024, në sallën “Akademikët” u mbajt tryeza shkencore kushtuar filologut dhe albanologut frëng Mario Roques (1875-1961), si bashkëpunim mes Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë dhe Seksionit të shkencave albanologjike pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.

Me profilin e tij kompleks Mario Roques (1875-1961) ka lënë gjurmë në disa disiplina, ndër të cilat spikasin filologjia e tekstit, gjuhësia romane, historia e gjuhës latine (latinishtja vulgare në veçanti), historia e teksteve më të hershme në disa gjuhë të Evropës. Rezulton një bibliografi e gjerë …

Përkthimi i letërsisë shqipe në gjuhët europiane përfshin metodologji dhe praktika të ndryshme. Ky rezultat rrjedh nga një hulumtim empirik i realizuar nëpërmjet intervistave me përkthyes të letërsisë shqipe nga vendet si Gjermania, Austria, Mali i Zi, Rumani, Çekia, Suedia, Rusia dhe Holanda, si dh…

Teksti shkollor mbetet burimi kryesor i informacionit dhe i vetmi për shumicën e mësimdhënësve dhe puna e tyre varet kryekëput nga teksti shkollor, pothuajse në të gjitha fazat e orës mësimore. Përdorimi i materialeve dhe i mjeteve të tjera mësimore është i kufizuar dhe praktikohet nga një numër…

Qëllimi i këtij punimi është të paraqesë një panoramë e cila lidhet me përmbajtjen dhe strukturën e programit mësimor të mësimit në gjuhën amtare, e cila është shumë e rëndësishëm për formimin intelektual të çdo individi. Gjuha amtare është instrument krijues i shprehive vetjake, instrument i zhvill…

Fonetika, përmes theksit dinamik dhe proceseve të tjera, si: shkrirjes së tingujve, shtesave të tingujve, asimilimeve dhe të reduktimeve të llojeve të ndryshme ka luajtur një rol të dyfishtë: herë i ka bërë format morfologjike më të thjeshta, herë i ka bërë ato më të larmishme. Ndërhyrjet fonetike s…

Qëllimi i këtij punimi është të identifikojë disa praktika më të mira në mbrojtjen e shëndetit mendor në Republikën e Polonisë, pas hyrjes së saj në BE. Metodologjia e përdorur është hulumtim sekondar i bazuar në botimet ekzistuese, kryesisht në gjuhën polake. Autorët kanë arritur të kryejnë një kla…

Kur para 9 vjetësh u botua Fjalori shpjegues i psikanalizës i akademik Pajazit Nushi, me 343 faqe, ai u prit me interes të veçantë. Nuk ishin vetëm arsyet e thjeshta gjuhësore e jashtëgjuhësore pse u bë i tillë: ai u bë i tillë edhe për arsyen pse shprehte punën shumë serioze e me përkushtim të rral…

L’identificazione della lingua balcanica antica che ha dato origine all'al­banese costituisce uno dei temi più affascinanti ma anche più ardui della lin­guistica storica. Se, a distanza di quasi un secolo dai primi contributi scientifici, ci troviamo ancora lontani da una soluzione definitiva, ciò d…