Për të arritur te fillimet e shkrimit shqip, në shekullin XVI, gjuha shqipe ka kaluar përmes ndikimeve kulturore të ndryshme, sipas pushteteve që qeverisnin në territoret shqipfolëse. Këto ndikime, të shprehura përmes gjuhëve zyrtare dhe kulturore që përdoreshin në trojet shqiptare, nuk mund të mos …

Studimet mbi letërsinë janë pjesë e rëndësishme e veprimtarisë shkencore të botuar në revistën “Studime filologjike”. Të përfaqësuara me vetëm një artikull në dy vitet e para (1964, 1965), gradualisht është shtuar pesha e pranisë, rolit e cilësisë së studimeve letrare, të cilat mund të themi se janë…

Fillimet e filologjisë shqipe të tekstit shenjohen në dekadat e para të shekullit XX. Imzot Paolo Schirò, me një transkriptim të plotë të Mesharit të Gjon Buzukut, që pritet të botohet së shpejti; mund të konsiderohet themeluesi i filologjisë moderne shqiptare. Àt Justin Rrota, me Monumenti mâ i vje…

Gjuha shqipe po përballet sot në shkallë të gjerë me gjuhët e vendeve të zhvilluara me të cilat ka kontakte kulturore e njerëzore, duke u vënë nën trysninë e fortë të këtyre gjuhëve. Kjo trysni është shumë e dukshme në fushën e leksikut, por ajo nuk mungon edhe në rrafshet e tjera: në fonetikë, në s…

Qëllimi i kësaj trajtese do të jetë i dyfishtë. Së pari, do të mundohemi të sjellim në qendër të vëmendjes disa prej koncepteve strukturaliste bashkëkohore të gjuhësisë evropiane, me të cilat ka punuar sintaksologu Spiro Floqi. Së dyti, do të merren në shqyrtim komponentët minimalë të domosdoshëm të…

Studimet tona tradicionale në lëmin e sintaksës së shqipes kanë njohur trajtime të ndryshme, të bëra nga studiues të njohur, të cilët hodhën bazat e përshkrimit të strukturës sintaksore të kodit tonë. Ndër to spikasin punimet e gjuhëtarit Spiro Floqi kushtuar aspekteve të ndryshme të strukturës së s…

Të folmet e veçanta ruajnë edhe sot tipare arkaike, të cilat përbëjnë një burim të rëndësishëm të dhënash për historinë e gjuhës shqipe. Në këtë artikull do të paraqesim disa prej këtyre veçorive të ruajtura në të folmen e sotme të qytetit të Gjirokastrës, të cilat i kemi vërejtur edhe në gegërishte…

Artikulli i mëposhtëm ka synimin modest të vërë në dukje disa veçori të përgjithshme të ligjërimit administrativ në shqipe. Në këtë artikull merret parasysh ligjërimi administrativ në cilësinë e një varieteti gjuhësor, që karakterizon tekstet me të cilat administrata publike komunikon me rrjetet jas…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…

Nezim Berati, është poeti për të cilin është shkruar dhe botuar më shumë nga poetët e shekullit XVIII të cilët shqipen e shkruan me alfabetin arab. Jeta e tij ndonëse ka filluar të ndriçohet që me botimin klasik të George von Hahnit Studime shqiptare, mbetet sërish plot me paqartësi. Madje edhe sakt…

Topika e përcaktorëve të njëpasnjëshëm përbën padyshim një çështje me interes të veçantë, e cila është hulumtuar nga disa albanologë shqiptarë. Studimet e deritanishme sintaksore janë përqendruar në dy aspekte kryesore: a) në analizën dhe shpjegimin e modeleve të renditjes së dy përcaktorëve të njëp…

Në librin “Sistemi foljor i gjuhës shqipe” (Tiranë, 2010, 474 v.) kam paraqitur disa teza të reja për burimin e paskajores së tipit me punue të gegërishtes, ku kam vënë në dukje se kjo formë foljore analitike është krijuar vetëm në dialektin e Veriut, prandaj për dialektin e Jugut nuk mund të bëhet …