Përgjithësisht është e njohur dhe e pranuar prirja disi izolacioniste e letërsisë sonë, sidomos e pjesës së pasluftës. Për shumë rrethana e kushtëzime historike, izolimi ndaj botës, të ndryshmit, tjetrit ka qenë herë kushtëzim fatal e herë kusht mbijetese në aspektin kulturor e identitar. Por, edhe …

Ndodh që në periudha të caktuara, prania e shumtë, e larmishme e autorëve dhe e krijimtarisë letrare si në prozë dhe në poezi, të sjellë si rezultat përqendrimin më të madh të vëmendjes së studiuesve tek autorët madhorë, që në një mënyrë a një tjetër janë vënë më në fokus. Është e pavend të përmendi…

Tregimtaria mund të konsiderohet si një pjesë aspak e anashkalueshme e krijimtarisë së Petro Markos, që, ndonëse nuk është trajtuar sa duhet, meriton vëmendje. Përgjithësisht studiohen e diskutohen romanet e tij. Ai konsiderohet vetëm si romancier, ndonjëherë dhe si publicist, ndërkohë që me tregime…

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshe…

Vepra e botuar së fundmi, me autor studiuesin e mirënjohur Matteo Mandalà, ka në qendër të vëmendjes një problematikë që lidhet kryesisht me një disiplinë studimore mjaft të rëndësishme në lëmë të albanologjisë, me filologjinë e tekstit dhe me traditën e studimeve që lidhen me të. Bëhet fjalë për nj…

1. Hyrje Përgjithësisht, në traditën tonë gramatikore janë pranuar si dy gjymtyrë të veçanta kallëzuesi emëror, një nga nënndarjet e kallëzuesit, dhe përcaktori kallëzuesor, një gjymtyrë e dytë me lidhje të dyanshme me kallëzuesin dhe kryefjalën ose kundrinorin. Ajo që i lidh këto gjymtyrë me njëra-…

Shkrimtarët janë ata që mund ta zbulojnë thellësisht pasurinë e një gjuhe a një dialekti. Në këtë drejtim, Gjergj Fishta është një shembull i tillë. Si një ndër njohësit e mirë dhe lëvruesit e zellshëm të fjalës shqipe, ai zbuloi mjete e mundësi të shumta shprehjeje në truallin e pasur të shqipes. K…

Para 60 vjetësh, Kol Paparisto, Aleksandër Xhuvani, Gjovalin Lika, Kahreman Ylli, Aleks Buda, Mahir Domi, Shefqet Musaraj, Dhimitër Shuteriqi, Sotir Kuneshka, dhe Sali Mborja, në kronikën për largimin nga jeta të Kostaq Cipos, të anëtarit të Institutit të Shkencave të Shqipërisë, shkruanin se ai “në…

Përurimi i monografisë së studiueses së mirënjohur prof. dr. Shefkije Islamaj “GJERGJ FISHTA – Gjuha dhe stili, në 2 vëllime”,në prag të jubileut të madh të 100-vjetorit të shtetit shqiptar u mbajt më 22 tetor 2012 në sallën “Aleks Buda” të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Në fjalën e hapjes p…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Në botën e sotme, idetë qarkullojnë lirisht; një modernitet i marrë që prej shekullit të 18-të me lëvizjen Iluministe, lëvizje që u përqafua në Shqipëri nga Lëvizja Kombëtare e Rilindjes. Veprat e mendjes, qofshin letrare, filozofike apo artistike nuk ndalen prej kufijve, por me gjithë entuziazmin q…

Libri “Itinerare që ndërthuren” i Laura Smaqit, me nëntitull “Studime për letërsinë shqipe”, përmban 20 studime të autores shkruar për shkrimtarë, vepra dhe dukuri të letërsisë shqipe gjatë shekullit të Rilindjes deri në letërsinë më të re, prej Jeronim de Radës deri te shkrimtarët e sotëm shqiptarë…