Përveç teksteve që janë botuar në formë monografish, artikujsh të veçantë apo përmbledhjet e tyre në libra teorikë e doracakë si edhe sprovat për sistemimin e një Historie të Letërsisë shqipe (shqiptare), përveç referateve të publikuar në shtypin letrar e politik të kohës e përtej veprave autoriale,…

Jo pak udhëtarë të huaj kanë kaluar apo kanë qëndruar me ditë në Elbasan, duke provuar kështu mikpritjen elbasanase. Janë të shumta faqet që janë shkruar, mbresa e kujtime për Elbasanin dhe për familjet elbasanase. Duke shfletuar libra të ndryshëm në bibliotekat e universiteteve të ndryshme, jam nde…

Jo pak është folur për rolin e rëndësishëm që ka luajtur krijimtaria letrare në periudha të ndryshme si në aspektin e dëshmimit të gjuhës shqipe, ashtu dhe të propagandimit të idesë kombëtare, të orientimit të shqiptarëve drejt qëndrimeve sa më përbashkuese. Mes shembujve të shumtë, të vlefshëm për …

Ekzistenca e një traditë solide studimesh dhe gjurmimesh mbi letërsinë e vjetër shqipe dhe autorët kryesorë që e përfaqësojnë atë, dëshmon rëndësinë që kjo periudhë kohore, që kapërcen dy shekuj, vijon të ketë për studimet shqiptare dhe disiplina të veçanta të tyre. Janë studiuar prej kohësh tekstet…

“Shkrimtari nuk i zgjedh temat; ato e zgjedhin atë” E vendosëm si epigraf thënien e romancierit nobelist Mario Vargas - Llosa për disa arsye: së pari është sintezë e përvojës së një prej shkrimtarëve më të mëdhenj bashkëkohorë; së dyti është e përdorur si argument teorik prej tij në një libër të mir…

Në shkrimin e parë kemi analizuar prejardhjen e emrave të familjes, të rrethit familjar dhe të farefisit në gjuhën shqipe. Analizohen aty rreth 600 fjalë tituj, nga të cilat rreth një e treta janë të parme, ndërsa të tjerat rrjedhoja të tyre, kompozita etj. Vëllimi paraprihet nga një Hyrje, ku paras…

Faza e parë e hetimit të përgjithshëm të dialekteve, që zgjati rreth 25 vjet, kishte si detyrë kryesore evidentimin e dallimeve (tipareve dalluese) të të folmeve të shqipes; në këtë fazë të parë kërkimet u përqendruan kryesisht në hulumtimin e dallimeve dialektore kryesore në sistemin fonetik-fonolo…

Dorëshkrimi i fabulave të Santorit nuk përmban një datë hartimi. Studimi i alfabeteve të tij na mundëson të përcaktojmë si kohë të përafërt dhjetëvjeçarin 1860-1870. Bashkëkohës të Santorit janë marrë me shqipërimin e fabulave të Ezopit, La Fontenit apo autorëve të tjerë.

Fjalori italisht-shqip, në dorëshkrim, me autor fratin françeskan Luca da Monte Giove mban datën 1848. Njoftimet për qenien e këtij Fjalori i gjejmë, së pari, te shkrimi i historianit françeskan Atanaz Gegaj, i cili në një artikull të botuar në revistën “Hylli i dritës” sqaron se bashkëvëllai i tij,…

Përgjithësisht është e njohur dhe e pranuar prirja disi izolacioniste e letërsisë sonë, sidomos e pjesës së pasluftës. Për shumë rrethana e kushtëzime historike, izolimi ndaj botës, të ndryshmit, tjetrit ka qenë herë kushtëzim fatal e herë kusht mbijetese në aspektin kulturor e identitar. Por, edhe …

Studimet filologjike tekstuale shqiptare kanë një traditë të vonë zhvillimi, dhe kjo ka arsyet e veta, ku në radhë të parë rendisim fillesat relativisht të vona të shkrimit shqip. Këtë gjendje e pati vënë re në kohën e tij filologu i shquar francez Mario Roques (Rok), i cili shprehej se, ndërsa stud…

Për të marrë pjesë në debatin ndërkombëtar të kohës mbi çështjen se kush ishin shqiptarët Zef Jubani publikoi veprën e tij madhore Raccolta di Canti Popolari e Rapsodie di Poemi Albanesi. Duke qenë shqiptar i trojeve shqiptare, ndryshe nga të gjithë ata që shkruanin për çështjen dhe kulturën shqipta…