Në mungesë të një tradite të hershme të lëvrimit të romanit në Shqipëri sidomos në vitet ‘60-‘80, pati ndikim të madh romani i realizmit socialist i cili i kufizonte romanit shqiptar burimin estetik, filozofik, letrar dhe shfrytëzimin e shkollave letrare – estetike të letërsisë së shek. XX-të. Por, …

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…

Scalise (1983, 1990, 1994), duke u mbёshtetur nё teorinë standarde të zgjeruar (Chomsky 1965), pёrcakton nё tё ashtuquajturin “pёrbёrёs leksikor” fushёn nё tё cilёn veprojnё rregullat morfologjike tё fjalёformimit. Sipas tij, ka rregulla tё caktuara që marrin pjesë në formimin e fjalëve, të cilat i …

Ndryshimet në jetën ekonomike, politike e shoqërore të vendit tonë pas viteve ‘90 u pasqyruan gjerësisht edhe në gjuhë, në mënyrë të veçantë në leksik. Ajo që bie në sy, në këtë periudhë, janë përmasat shqetësuese që mori dukuria e huazimit për shkak të hyrjes së pakontrolluar të fjalëve të huaja në…

Në histori ka ngjarje margjinale të cilat ndonëse nuk janë përcaktuese të rrjedhave kryesore historike, ja vlen t’i bësh të njohura për t’i ndihmuar një konceptimi më të thellë, dhe më real të proceseve sociale e kulturore ku ato inkuadrohen. Ndërsa punoja për edicionin kritik tekstual të Divanit sh…

Në letërsinë shqiptare, për shkak të veçanësisë së saj, zhvillimit me vonesa dhe shpërthime, në krahasim me letërsitë e tjera evropiane, gjithashtu edhe rëndësisë së madhe që i jep kjo letërsi mesazhit, është vështirë të flitet për poetika të drejtimeve letrare. Nga ana tjetër vihet re një larmi poe…

Chronicle of a fantastic day, in a Rome invaded by an epochal rain, moving from the “masterly” words of Bauman in Roma-Eur to the pearls of wisdom of another great giant of sociology: Franco Ferrarotti. To discover that sometimes the answers are found in the intersection of unexpected lines.

Kur flasim për gjuhën e folur, kemi parasysh konferencat e shtypit, intervistat, takimet e bisedat politike, fjalimet, tryezat televizive e radiofonike etj., të cilat nuk parapërgatiten. Por, edhe pse e paparapërgatitur, ajo është formë e gjuhës dhe, edhe për arsye jashtëgjuhësore, e normativizuar d…

Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe është vepër madhore e gjuhësisë sonë. Në këtë kod ku zënë vend parësor pamjet e të folmeve e të ndarjeve më të mëdha dialektore shqiptare, ndeshemi me harta, simbole e diagrama që hapin udhë edhe për perceptimin e larmisë ndërshtresore, për ndarjen krahinore e a…

Përgjithësisht, standardi i një gjuhe (kështu, edhe i shqipes) nënkupton kodifikim dhe normëzim në të gjitha nënsistemet e saj përbërëse, çka, rrjedhimisht, të çon te një normë fonetike (grafemore, drejtshkrimore e drejtshqiptimore), te një normë gramatikore (morfologjike e sintaksore) dhe te një no…

Në Gramatikën e gjuhës shqipe, I (GGjSh), si në botimin e parë të saj të vitit 1995 ashtu edhe në ribotimin e vitit 2002, folja dua, ndryshe nga trajta e saj pësore duhet, nuk përfshihet në grupin e foljeve me vlerë modale të gjuhës shqipe. Ky qëndrim të ngatërron pak kur sheh që autori i kreut për…

Sot, 37 vjet pas Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, të flasësh mbi parimet e drejtshkrimit të saj, nuk mund veçse të nisesh nga kritere teorike gjuhësore dhe nga një perspektivë kohore, që bën të mundur kritikën e qëndrimeve, vlerësimeve dhe praktikave të zbatuara. Ky diskutim, megjithës…