Historia e terminologjisë shqipe është e lidhur në mënyrë të pashkëputur me të gjithë historinë e zhvillimit të gjuhës sonë, si gjuhë e shkruar dhe si gjuhë kulture. Prandaj edhe historikun e kësaj fushe të shqipes mund ta ndjekim që në hapat e para që ka bërë gjuha jonë si gjuhë e shkruar. Kështu…

Në studimin e gjuhës, të jetës dhe të kulturës materiale e shpirtërore të ilirêve një rëndësi të veçantë ka edhe onomastika e tyre. Kërkimet në këtë fushë dhe në lëmin gjuhësor e historik pë rgjithësisht i kanë çuar kohët e fundit disa autorë në përfundime të reja rreth prejardhjes dhe shtrirjes ter…

Krijimtaria e Mjedës ka zënë prej kohe një vend nderi në letërsinë tonë. Në këtë krijimtari, që ka tërhequr vazhdimisht vëmendjen e studi uesve për vlerat e larta artistike dhe problemet që paraqet. ndeshen nga një anë simpatia për fshatarësinë e varfër, së cilës poeti i përkiste nga origjina dhe me…

Ky artikull i gjuhëtarit rumun Gr. Brënkush përbën një përpjekje të re për të ndriçuar një problem kaq të ndërlikuar. siç është problemi i shpjegimit të lidhjeve gjuhësore shqiptaro-rumune në përgjithësi dhe i elementëve të përbashkëta leksikore në veçanti. Siç e sqaron vetë me anë të një shënimi, a…

Për emrat që përdoren vetëm ose kryesisht në numrin shumës, të cilët në literaturën gjuhësore quhen me termin pluralia tantum, tek ne nuk është bërë ndonjë studim i veçantë. Numri relativisht i madh i emrave që s’kanë njëjës dhe karakteri produktiv i disa grupeve të tyre na shtyjnë që t’i bëjmë ob…

Mbiemrat, krahas karakteristikave të tjera morfologjike, kanë edhe aftësinë për t’u shkallëzuar. Me të drejtë, V. Jungu e quan këtë «ndryshimi më specifik që pëson mbiemri dhe përmes të cilit ai dallohet ngaemri». Nga ana tjetër, duhet theksuar se këtë aftësi nuk e kanë që të gjithë mbiemrat e një g…

Kongresi i Manastirit, 60-vjetori i të cilit u përkujtua gjerësisht sivjet në vendin tonë, ka zënë një vend të nderuar në historinë e popullit shqiptar, si ngjarje që shpreh një moment të rëndësishëm, një aspekt të shë- nuar të luftës së tij shekullore për kulturë kombëtare, për pavarësi e përparim,…

Pas një pune përgatitore shumëvjeçare për krijimin e së parës «Kartotekë të leksikut të shqipes», e cila vazhdon të plotësohet e të pasurohet, sektori i leksikologjisë e i leksikografisë i Institutit të historisë e të gjuhësisë filloi hartimin e një fjalori të ri shpjegues të tipit të mesëm e me ka…

Kuptimi i kohëve të foljes, përdorimi i formave foljore dhe nuancât e tyre aspektive janë nga dukuritë më рак të studjuara të gramatikës së shqipes. Gramatikat tona, si gramatika shkollore, u kanë kushtuar fare рак vend këtyre problemeve. Punimet në këtë fushë të rëndësishme mbeten një nga detyrat …

Autori, Mark Gurakuqi, pasi vëren se pas çlirimit të vendit, jeta dhe vepra e Ndre Mjedjes u vu në dritën e duhur, ndalet në dy pyetje, të cilat sipas tij ende nuk janë diskutuar dhe studiuar:1) Fillimisht shqyrton dhe zgjidh një keqkuptim në lidhje me disa poezi për fëmijë të A. Xanonit, të cilat g…

Të flasësh për kuptimin e përgjithshëm të elipsës nuk është e mundur pa u nisur nga koncepsioni i përgjithshëm që ke mbi sintaksën në veçanti dhe mbi raportin e gjuhës me mendimin në tërësi.Në letërsinë tonë gramatikore nuk ka mjerisht asnjë material teorik mbi këtë çështj…

Në pjesën e parë të këtij punimi kemi paraqitur periudhat me fjali të varur shkakore bashkuar me kryesoren e varësen nëpërmjet lidhëzave se, që, pse, sepse, disa prej të cilave (lidhëzat se e që) kanë një diapazon kuptimesh shumë të gjerë si lidhëza ftillëzonjëse, dhe funkciono…