Kompozitat e shqipes janë bërë në këta dy-tre dhjetëvjeçarët e fun- dit një nga fushat kryesore të fjalëformimit, tek të cilat është përqendru- ar vëmendja e gjuhësisë shqiptare1. Kjo e ka burimin tek arësye objektive. Nga njëra anë, kompozimi është një nga mënyrat më produktive e më aktive të pasur…

Zakonet prapanike, të sanksionuara me ligj nga klasat reaksionare, e zhvishnin gruan nga çdo funksion shoqëror, duke i mohuar njëkohësisht dhe të drejtat e saja më legjitime. Por megjithkëtë vullneti, inteligjenca, virtutet morale, talentet e saj kanë shpërthyer kurdoherë me forcé, duke u bërë një f…

Shkrimtarët tanë pas çlirimit ndoqën me vëmendje se si u shfaqën në karakterin e njerëzve tanë tiparet e reja shoqërore e morale, tipare që kushtëzuan nga ngjarjet e mëdha të luftës dhe të ndërtimit socialist të vendit. Figura e njeriut të ri, të lindur nga realiteti heroik i periudhës së luftës dhe…

Ishte e natyrshme që edhe popujt. e tjerë, të tërhequn nga heroizmat dhe fitoret e Skënderbeut, të mos mjaftoheshin vetëm me disa ndjenja a shprehje admirimi e respekti ndaj tij, por të jepnin edhe diçka konkrete në fushën e historisë e të letërsisë. Fama lavdiplotë e heroit tonë kombëtar preku e m…

Figurât e mëdha historike, duke realizuar detyrat që u dikton koha, fitojnë një lavdi që tejkalon kufijtë e kohës dhe të vendit të tyre. Një lavdi të tillë fitoi me të drejtë Gjergj Kastrioti — Skënderbeu. ky udhëheqës, strateg dhe luftëtar i madh që ju bë mburojë atdheut të vet dhe qytetërimit evro…

Figura e heroit tonë kombëtar, Skënderbeut dhe kujtimi i lui lave të tija të lavdishme kundër turqve vazhdojnë të ruhen të gjalla në zemrën dhe në mendjen e popullit, në kangët, legjendat dhe tre- gimet e bukura që ai ka krijuar në shekujt e kaluar dhe deri në ditët tona. Këto krijime artistike kanë…

Ngjarjet heroike të kohës së Skënderbeut u ruajtën jo vetëm në gjuhën e kronikave dhe të veprave të historianëve, por edhe në zërin e gjallë të traditës — të gojëdhënave dhe të kujtimeve popullore — që fletuan ndër shekuj, duke u përcjellur gojë më gojë nga një brez në tjetrin . Në këto k u jtim e…

Luftrat fitimtare kundër pushtimeve turke në shekullin XV, nën udhëheqjen e heroit të madh kombëtar Gjergj 'Kastriotit — Skënderbeut, përbëjnë një nga periudhat më të lavdishme të historisë kombëtare të popullit shqiptar. Në këtë epokë u shprehën në mënyrë më të plotë dhe të qartë virtutet heroike …

Me të dhënat bibliografike që jepen më poshtë nuk mund të jepet një bibliografi e plotë e materialeve dhe punimeve të botuara rreth traditës popullore për heronë tonë kombëtar, por më shumë një kontribut drejt këtij qëllimi. Këto shë- nime janë më tepër të dhëna të grumbulluara gjatë shfrytëzimit të…

Epika popullore historike rreth Skënderbeut formon një kapitull me interes në fushën e folkloristikës shqiptare. Çështja e lindjes dhe e ekzistencës së një cikli këngësh popullore për Skënderbenë, arësyet e zhdukjes së tyre, lashtësia e këngëve të mbledhura përbëjnë problème që presin të studjohen. …

Shekulli XV është shekulli i Arbërit, shekulli i heroit tonë ko- mbëtar Gjergj Kastriotit-Skënderbeut. Shqipëria në atë kohë u bë fushë betejash titanike dhe Kruja çerdhe e lirisë për njëqind vjet me radhë. Në historinë e njerëzimit rrallë gjen shembuj të tillë he- roizmi dhe vetëmohimi si në histor…

Gati të gjitha veprai kryesore të poetëve arberëshë evokojnë motin e madh të Arbërit. kur një popull i vogël trim me një udhëheqës të madh në krye shkroi një nga faqet më të ndritura në historinë e tij. Çdo popull ka nxjerrë heronjt e vet, por heroi i popullit shqiptar. Skënderbeu. doli në një kohë …