Dihet se historia e gjuhës është e lidhur ngushtë me historinë e shoqërisë, prandaj ligjet e zhvillimit të një gjuhe mund të kuptohen vetëm duke i parë në lidhje me historinë e popullit që e flet, i cili është krijuesi dhe bartësi i saj. Kështu p.sh. ndarja dialektore e gjuhës shqipe është pasojë e …

Historia e terminologjisë shqipe është e lidhur në mënyrë të pashkëputur me të gjithë historinë e zhvillimit të gjuhës sonë, si gjuhë e shkruar dhe si gjuhë kulture. Prandaj edhe historikun e kësaj fushe të shqipes mund ta ndjekim që në hapat e para që ka bërë gjuha jonë si gjuhë e shkruar. Kështu…

Njëzet e pesë vjetët që nga çlirimi i atdheut e deri sot janë edhe për historinë e gjuhës shqipe një periudhë zhvillimi të shpejtë e të vrullshëm, një periudhë ndrvshimesh të rëndësishme në sasi e në cilësi. Krvesorja dhe më e rëndësishmja që u arrit g jatë kësaj periudhe në fushën e zhvillimit të g…

Në studimin e gjuhës, të jetës dhe të kulturës materiale e shpirtërore të ilirêve një rëndësi të veçantë ka edhe onomastika e tyre. Kërkimet në këtë fushë dhe në lëmin gjuhësor e historik pë rgjithësisht i kanë çuar kohët e fundit disa autorë në përfundime të reja rreth prejardhjes dhe shtrirjes ter…

Siç dihet, çështja e klasifikimit të foljevet në zgjedhime nuk ka gjetur ende një zgjidhje të kënaqshme në gramatologjinë e gjuhës shqipe. Arësyeja kryesore për këtë do kërkuar në vetë vështirësitë, që paraqit sistemi foljor i shqipes, i cili gjatë zhvillimit historik ka pësuar ndry- shime të mëdha …

Në Gramatikën e gjuhës së sotme letrare shqipe që po harton Instituts i historisë dhe i gjuhësisë në bashkëpunim me Fakultetin e historisë e të filologjisë, do të ketë edhe një kapitull ku do të trajtohen shndërrimet fonetike që vërehen në format e ndryshme që merr fjala gjatë fleksionit edhe në fja…

Inisiativa e Institutit të historisë dhe të gjuhësisë për hartimin e një projekti të rregullave të drejtshkrimit të gjuhës shqipe, si dhe puna e kryer në këtë drejtim, duhet lavdëruar si një përpjekje dhe kontribut i shquar në detyrën e madhe, të rëndësishme dhe të ndërlikuar të normimit dhe njësimi…

Për shkaqe gjuhësore, historike e gjeografike problemi i origjinës së shqipes dhe problemi i prejardhjes dhe vendbanimit të hershëm të shqiptarëve janë të lidhur ngushtë midis tyre, zgjidhja e njërit ndihmon dhe përcakton zgjidhjen e tjetrit. Kjo është edhe arësyeja që dijetarët që janë marrë me një…

«Rregullat e drejtshkrimit të shqipes» në trajtë projekti, të hartua- ra nga Komisioni i drejtshkrimit pranë Institutit të historisë dhe të gju- hësisë, janë një kontribut i shquar në çësh'tjen e rijësimit të normës së shkruar të gjuhës sonë letrare. Ato janë fryti dhe kurorëzimi i përpje- kjeve të …

Dialektet e një gjuhe në një kohë të dhënë ruajnë gjurmë të fazave të zhvillimit të tyre dhe të gjuhës së përbashkët. Për historinë e shqipes, dokumentat e shkruar të së cilës janë të shekullit XVI. burimet e dialekteve marrin një rëndësi të madhe. Dialektet e shqipes me të dhënat e veta e bëjnë shu…