Në mungesë të një tradite të hershme të lëvrimit të romanit në Shqipëri sidomos në vitet ‘60-‘80, pati ndikim të madh romani i realizmit socialist i cili i kufizonte romanit shqiptar burimin estetik, filozofik, letrar dhe shfrytëzimin e shkollave letrare – estetike të letërsisë së shek. XX-të. Por, …

Krijimtaria letrare e I. Kadaresë, veç kritereve letrare, mund të periodizohet duke iu referuar si kriter ndihmës “tjetrit” që është i pranishëm në veprën e tij dhe që sundon një etapë të saj pas tjetrës. Në vështrimin e këtij studimi “tjetri” identifikohet si shprehje e sindromit të armikut, një si…

Trashëgimia letrare e shkrimtarit arbëresh Franqisk Anton Santori (1819-1894), në raste të rralla është botuar në gjallje të autorit. Vetëm katër vepra kanë parë dritën e botimit dhe ndër to tri1 japin të dhëna mbi kohën kur janë shkruar dhe vendin e botimit ndërsa Il Canzoniere albanese është botua…

“Ura me tri harqe” u botua si pjesë përbërëse e trilogjisë me të njëjtin titull. Dy veprat e tjera ishin: “Pashallëqet e mëdha” dhe “Muzgu i perëndive të stepës” (1978). Sipas vetë shkrimtarit, kjo përzgjedhje për t’i botuar këto tri proza në të njëjtin vëllim, ishte një rastësi që i jepte një karak…

Libri “Itinerare që ndërthuren” i Laura Smaqit, me nëntitull “Studime për letërsinë shqipe”, përmban 20 studime të autores shkruar për shkrimtarë, vepra dhe dukuri të letërsisë shqipe gjatë shekullit të Rilindjes deri në letërsinë më të re, prej Jeronim de Radës deri te shkrimtarët e sotëm shqiptarë…

Shkrimtari origjinal që qëndron midis traditës dhe modernitetit, Camaj, i mohuar për gati gjysëm shekulli, më në fund po rikonceptohet, po rizbulohet nga shkenca letrare shqiptare, madje po bëhet objekt monografish si “Një Uliks që s’mbrriti kurrë në Itakë”, nga Primo Shllaku që mbështetet në metoda…

Astrit Delvina hyn në grupin e autorëve të letërsisë që u dënuan herët e në vazhdimësi nga diktatura me asgjësim të plotë, me pengim të çdo orvatjeje për t’iu afruar penës dhe me harrim. Me gjithë këto përpjekje të persekutorëve të tij, ky autor arriti të mbijetojë, ose, më mirë, arriti të mbijetojë…

Në studimet buzukjane janë vënë re me kohë ndikimet që ka pësuar shkrimtari i parë i shqipes dhe vepra e tij nga bota kulturore-fetare e fqinjëve veriorë sllavë të pjesës perëndimore të Ballkanit me dalje në detin Adriatik. Megjithatë vendi që zë komponenti sllav në veprën e Buzukut nuk është studiu…

Çështja e ndikimit të Camajt prej hermetizmit italian dhe në mënyrë të veçantë prej Ungaretit, pavarësisht nga dozat e tij, është vënë re nga disa studiues. Ndër ta Anton Nikë Berisha ka shprehur pikëpamjet e tij rreth errësisë kuptimore që shfaqet në vargjet e Camajt dhe ndikimit të mundshëm të tij…

Kur në vitin 2005 zhvillohej në Mynih konferenca kushtuar 80 vjetorit të lindjes së Martin Camajt, themeluesit të katedrës së Albanologjisë pranë Universitetit Ludwig-Maximilian të Mynihut, një studente e mbylli tubimin duke premtuar një dhuratë-surprizë të veçantë që ish studentët dhe kolegët e tij…

Ndryshe prej Camajt studiues: filolog, gjuhëtar, etnolog - krejt i drejtpërdrejtë dhe qartësisht i shqiptuar; Camaj shkrimtar e poet, përveç dy vëllimeve më të hershme me vjersha që i botoi në Kosovë, në tekstet letrare, në prozë e në poezi, e përqendron fort figurën dhe mendimin e vet, dhe në mënyr…