Prej vitit 1929, kur kishte botuar punimin e parë, me titull “Mbi poezinë e Lasgush Poradecit”, e deri te përfundimi i Luftës DytëBotërore, Eqrem Çabej (1908-1980) ka shfaqur konsiderata dhe vlerësime mbi personalitetin dhe poezinë e Gjergj Fishtës (1871-1940), sikur në dy punimet e veçanta: Poeti s…

Lufta në Kosovë është vijim i luftës në Bosnjë-Hercegovinë (1992-1995), dhe përbën fazen fundore (e nisur më 1991) të shpërbërjes jugosllave. Çështja kosovare ka qenë një ndër elementet shpërthyese të asaj shpërbërjeje. Në qoftë se në vitet tetëdhjetë Kosova ka qenë kryesisht një problem jugosllav (…

Përderisa demonstratat e vitit 1968 në Kosovë ndikuan pozitivisht në ngritjen dhe zhvillimin e gjithanshëm të shqiptarëve në Jugosllavi, sidomos pas Kushtetutës së vitit 1974, në anën tjetër demonstratat e vitit 1981, duke filluar me demonstratat studentore të organizuara gjatë muajve mars-prill të …

Punimi që paraqesim do të përpiqet të trajtojë interesimin e misioneve diplomatike për zhvillimet politike në Kosovë gjatë periudhës së pushtimit 1990 – 1997 nga pushteti represiv serb. Tema në fjalë analizon me theks të veçantë shkeljen e të drejtave të shqiptarëve në Kosovë nga pushteti represiv s…

Lindja e dokumenteve historikisht ka ndodhur atëherë kur edhe ka lindur shkrimi si mënyrë komunikimi në shoqëri, si kërkesë objektive e zhvillimit shoqëror dhe si nevojë për funksionimin dhe zgjidhjen e problemeve të ndryshme njerëzore. Dokumentet e para i gjejmë herët, diku në mijëvjeçarin e tretë …

Ndonëse kombet e rajonit të Ballkanit u njohën me islamin para ardhjes së osmanëve në këto treva,  gjatë sundimit të Perandorisë Osmane ky besim i ri u shndërrua në veçori  dalluese të një pjese të shoqërive të këtij rajoni. Një nga objektivat kryesore të osmanëve, të cilët luajtën rol vital në zhvi…

Në këtë trajtesë, është bërë një studim empirik i mënyrës sesi është organizuar Konsulta Gjuhësore, kontributi dhe ndikimi që është dhënë nga intelektualët e kohës, për të vazhduar më tej implementimin e sloganit “Një komb-një gjuhë letrare kombëtare”. Puna e bërë nga studiuesit e mirëfilltë, i hapi…

Vilajeti i Manastirit, një nga katër vilajetet që përfshinte popullsi shqiptare në provincën osmane të Rumelisë, është parë gjithnjë si një territor ku identitetet nacionale kanë qenë më të zbehta, krahasuar me vetë-përcaktimin dhe identitetet fetare të popullsive që banonin në të. Si një nga krahin…

Historia e popullit shqiptar që nga themelimi i shtetit modern shqiptar në vitin 1912, është një histori shumë prekëse për familjet shqiptare. Të gjitha familjet shqiptare vuajtën atëherë, sikur që vuajnë edhe sot. Tregimet e tyre janë të mbushura përplot vështirësi ekonomike, privime nga arsimimi d…

Në datën 20 tetor Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, ASA, pati të ftuar nderi profesor Rexhep Ismajlin, anëtar i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, i cili mbajti ligjëratën Studimet albanistike në ish-Jugosllavi. Në këtë veprimtari ishin të pranishëm kërkues shkencorë nga Instituti…

Krijimtaria letrare e poetit kombëtar Ali Podrimja shtrihet përgjatë një periudhe më shumë se gjysmë shekulli. Kjo krijimtari zë fill në kohën kur letërsia shqipe në ish-Jugosllavi, që kishte nisur të publikohej menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore (sapo kishte hyrë në dekadën e dytë të saj), krijo…

Gjatë diktaturës komuniste, regjimi shqiptar ngriti një numër të konsiderueshëm lapidarësh në pothuajse çdo fshat, qytezë dhe qytet të vendit. Këto monolite prej betoni funksiononin si monumente që përkujtonin një sërë “dëshmorësh të kombit” rënë gjatë Luftës Nacional-Çlirimtare (1944-5), dhe në të …