Nxitjen për këtë punim e përjetuam gjatë rileximit të një pjese të trashëgimisë postume të eruditit siculo-arbëresh Nikollë Keta (= Niccolò Chetta 1741-1803) që është rrokur si e tillë në librin Nicolò Chetta. Testi letterari in albanese (Caltanissetta 2004), i përgatitur si botim kritik prej Matte…

Një numër i konsiderueshëm studiuesish të letërsisë shqipe ndajnë të njëjtin qëndrim kur shtrohet çështja e pranisë së elementit qëllimor, angazhues, apo tendencioz në letërsi. Janë të shumtë emrat e autorëve tanë të cilët, në situata historike tanimë të njohura, kanë preferuar e zgjedhur përfshirje…

Analitizmi dhe sintetizmi në gjuhë janë parë përgjithësisht të lidhur me trajtëformimin. Ky konceptim i ngushtë zë fill me August Shlegelin, me të cilin lidhet klasifikimi tipologjik i gjuhëve në izoluese, aglutinative (me afikse) dhe flektive. Nevoja për të bërë dallimin midis gjuhëve flektive me e…

Ndodh që në periudha të caktuara, prania e shumtë, e larmishme e autorëve dhe e krijimtarisë letrare si në prozë dhe në poezi, të sjellë si rezultat përqendrimin më të madh të vëmendjes së studiuesve tek autorët madhorë, që në një mënyrë a një tjetër janë vënë më në fokus. Është e pavend të përmendi…

The article recalls how in 2015, the year of the centenary of the Armenian Genocide, important publications emerged, shedding a light on the incident that will be difficult to ignore. In particular, it was the archives of the Congregation for the Oriental Churches, the Vatican Secret Archives and th…

Objekt i këtij studimi janë bërë arritjet e gjertanishme të kërkimeve noliane në Kosovë. Shënimi i 50-vjetorit të vdekjes së tij na obligoi që të merremi më gjerësisht me vazhdimin e kërkimeve të veprës dhe të bëmave të tij të shumta dhe me ndikim në jetën e popullit shqiptar; t’i kthehemi studimit …

Pyetjet dhe përgjigjet lidhur me veprimtarinë dhe ndihmesat e prof. Jorgji Gjinarit mund të ishin të shumta, porse unë, në hapësirat nevojisht të rrudhura të një artikulli, po edhe duke iu përmbajtur karakterit kryesisht jubilar të veprimtarisë kushtuar këtij personaliteti, po ndalem kryesisht në tr…

Një vepër që përmbledh në vetvete një kompleks modelesh librore me një lidhje tematike mes tyre të orientuar si nga koha në të cilën u përpilua, si nga modelet tekstore analoge të një tradite shkrimore që rreh të pasqyrojë shkrimet e shenjta në pikëpamje të zbatimit kateketik dhe të përditshmërisë s…

Ky realitet letrar është prezantuar nga Naim Frashëri në vitin 1896, ndërsa jepte linjat kryesore të zhvillimit të letërsisë botërore si në Perëndim ashtu edhe në Lindje, në parathënien që shoqëronte përkthimin e këngës së parë të Iliadës, të kryer nga ai vetë. Ky ishte botimi i parë i Iliadës në sh…

50 vjet shënojnë pjekurinë në jetën e një njeriu. Në jetën e një organi të shtypit shkencor një periudhë gjysmëshekullore dëshmon për një grumbullim përvoje, po edhe për një rini relative që përmban ende shumë potencial krijues. Revistat shkencore pasqyrojnë periudha të caktuara historike dhe një id…

Në vitin 1955, në Institutin e Historisë dhe të Gjuhësisë, u krijua, siç dihet, Kartoteka e leksikut të shqipes, që është arkivi më i madh dhe i vetëm kombëtar i gjuhës shqipe dhe i fjalës shqipe. Pasurimi i saj i vijueshëm ka qenë një nga detyrat kryesore të Sektorit të leksikologjisë dhe të leksik…

Viti 2014 përkon me një ngjarje të shënuar në historinë e shkencave gjuhësore e letrare në fushë të shqipes, 50-vjetori i themelimit të revistës shkencore “Studime filologjike”. Revista shkencore “Studime filologjike” u themelua në vitin 1964. Ajo ishte vijuese e pjesës filologjike të revistës së më…