Problemet që lidhen me emërtimet e njerëzve sipas profesionit1, si çështje të leksikut dhe të f jalëformimit. gier më sot nuk janë bërë objekt i veçantë studimi në punimet tona gjuhësore. Fjalorët e ndryshëm dy- gjuhësh, të botuar para dhe pas çlirimit, i kanë pasqyruar emërtimet e njerëzve sipas pr…

Formimi e ndërtimi i sistemit të tingujve dhe shkallët e ndryshme të ndërrimit fonetik, bashkë me strukturën morfologjike dhe me elementet kryesore të fjalorit, i kanë caktuar gjuhës shqipe që me periodën e saj prehistorike si dhe në rrjedhë të zhvillimit historik karakterin e saj të ve- çantë dhe i…

Në epokën e digjitalizimit, inteligjenca artificiale (IA) po e transformon ndjeshëm mënyrën e të nxënit në arsimin e mesëm të lartë. Ky studim shqyrton mundësitë e ndikimit të IA-së, me fokus në ChatGPT, në përvojën e të nxënit të nxënësve 14-15 vjeç. Theksi vihet mbi balancimin midis përfitimeve dh…

Puna, që lulëzoi me mundin e Rilindasve dhe vazhdoi më tej në hullinë e tyre, për të nxjerrë në dritë visarin leksikor të shqipes, për ta pastruar atë dhe për ta pasuruar e përsosur, ka qenë edhe hapi i parë i rëndësishëm për leksikologjinë e gjuhës shqipe. Kjo veprimtari, e drejtu- ar nga qëllime k…

Deri tani ende nuk është shkruar historia e leksikografisë shqipe, e cila nga mosha i ka kaluar 300 vjetët. Disa shënime të hedhura andej këtej nëpër revista të ndryshme të kohës, edhe të gjitha së bashku, nuk e formojnë dot këtë histori. Ndërkaq, punirne të kësaj natyre, ku të vlerësohet trashëgim…

Deri tani, duke u marrë me studimin e antonimeve në gjuhën shqipe, jemi përpjekur të sqarojmë problème që kanë të bëjnë me për- kufizimin e antonimeve, me karakterin e ndryshëm të kundërvënjes së antonimeve dhe me pasqyrimin e tyre në fjalorin shpjegues 1. Këtë herë do ta shtrijmë vështrimin e anton…

Pas një pune përgatitore shumëvjeçare për krijimin e së parës «Kartotekë të leksikut të shqipes», e cila vazhdon të plotësohet e të pasurohet, sektori i leksikologjisë e i leksikografisë i Institutit të historisë e të gjuhësisë filloi hartimin e një fjalori të ri shpjegues të tipit të mesëm e me ka…

Ndërmjet problemeve që dalin gjatë studimit të antonimisë në gjuhën shqipe një ndër më të rëndësishmit është ai i zbulimit të karakterit antonimik të kuptimeve të fjalëve, si edhe i pasqyrimit të tyre në fjalorin shpjegues. Pjesa e parë përbën anën teorike të problemit, kurse pjesa e dytë anën prakt…

Kërkesat e sotme të marëdhënieve ekonomike, tregëtare, politike, kulturale, shkencore, etj. shtrojnë përpara leksiografisë nevojën e hartimit të fjalorëve me qëllime praktike, që t'u shërbejnë këtyre marëdhënieve, duke pasqyruar afërsisht në mënyrë objektive fjalët dhe shprehjet e përdorimit të përg…

.