Figura e gruas u shfaq që herët në letërsinë e realizmit socialist, krahas problemeve të reja që u bënë objekt pasqyrimi për letërsinë e re e, që në veprat e para, u dukën ndryshime cilësore në trajtimin e saj, në krahasim me letërsinë realiste të viteve ’30. Vetë jeta e shtronte me forcë problemin …

Pas çlirimit të vendit nga zgjedha nazi-fashiste më 29 nëntor 1944 dhe me fitoren e revolucionit popullor, i cili hapi faqen më të ndritur të historisë së popullit tonë, në Shqipëri u krijuan mundësi të pakufizuara për zhvillimin e përgjithshëm të shkencave. Gjatë këtij një çerek shekulli, si në çdo…

Afro tetëdhjetë vjet më parë poeti arbëresh Binard Bilota i dha dorën e fundit një poeme prej dymbëdhjetë kangjelesh për Skënderbenë dhe e shënoi titullin e saj në faqen e fundit të mbulesës së veprës së ve t «Vjershe të përlipëm» (Versi lugubri) (1894) në radhën e librave që mendonte të botonte. Po…

Ndër veprat e pakta , që janë shkruar jashtë mbi problemet e letërsisë shqipe, është edhe -«Studi di letteratura albanese» e G. Gradilones, botuar prej Fakultetit të letrave dhe të filozofisë të Universitetit të Romës. Me kë të libër, autori pretendon të japë një kontribut me rëndësi në trajtimin sh…

Kuptimi i kohëve të foljes, përdorimi i formave foljore dhe nuancât e tyre aspektive janë nga dukuritë më рак të studjuara të gramatikës së shqipes. Gramatikat tona, si gramatika shkollore, u kanë kushtuar fare рак vend këtyre problemeve. Punimet në këtë fushë të rëndësishme mbeten një nga detyrat …

Epoka e Skënderbeut dhe figura e kryetrimit tonë kanë qenë një nga burimet kryesore të frymëzimit dhe një prej motiveve më të da- shura për shkrimtarët patriotë të Rilindjes kombëtare. Një gjë e tillë është shprehje e së vërtetës, që çdo epokë historike pasonjëse merr nga epokat pararendëse ato elem…

Gati të gjitha veprai kryesore të poetëve arberëshë evokojnë motin e madh të Arbërit. kur një popull i vogël trim me një udhëheqës të madh në krye shkroi një nga faqet më të ndritura në historinë e tij. Çdo popull ka nxjerrë heronjt e vet, por heroi i popullit shqiptar. Skënderbeu. doli në një kohë …

Ishte e natyrshme që edhe popujt. e tjerë, të tërhequn nga heroizmat dhe fitoret e Skënderbeut, të mos mjaftoheshin vetëm me disa ndjenja a shprehje admirimi e respekti ndaj tij, por të jepnin edhe diçka konkrete në fushën e historisë e të letërsisë. Fama lavdiplotë e heroit tonë kombëtar preku e m…

Jo vetëm si e arësyeshme, por edhe si e domosdoshme do të merret kjo pyetje, kur mendon njeriu se kanë për t’u nxjerrë veçoritë leksikore të një shkrimtari, i cili shkroi e botoi ma shumë se asnjë tjetër gjatë rrjedhës së shekujve XVI, XVII e XVIII të letërsisë sonë. Katër janë…

Gjatë viteve të Rilindjes Kombëtare numri i përkthimeve nga gjuhët e huaja u rrit mjaft në krahasim me periudhën e mëparshme. Kjo rritje e veprave të huaja të përkthyera në gjuhën shqipe ishte lidhur me kërkesat e lëvizjes për çlirimin kombëtar. Në përpjekjen e tyre për krijimin…

Gjatë viteve 1836—1899, d .m .th . mbrenda gjashtëdhetepesë vjetësh, krahas krijimtarisë letrare , folklorike dhe hartimit të teksteve shkollore, Jeronim de Rada u muer edhe me gjuhësi, përpiloi një seri punimesh gjuhësore rreth shqipes, shkrue në italisht dhe botue në organe të ndryshme të kohësose…