Para tridhjetë vjetësh, më 12 prill 1983, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve më të shquar shqiptarë të gjysmës së dytë të shek. XX, dialektologu udhërrëfyes, sintaksologu i palodhur vështrimmprehtë, mësuesi, pedagogu i nderuar dhe gjurmuesi i veçantë shkencor, kolegu dhe miku ynë, i urti dhe i pa…

Gjymtyrëzimi aktual është paketa informuese (angl. information packaging) e një fjalie, e cila tregon se si shtohet informacioni gjuhësor në një ligjërim të caktuar (Firbas, 1964, 1971; Contreras, 1976; Chafe, 1976 etj.) Sipas perspektivës dinamike funksionale, një kontekst apo një ligjërim shihet s…

Në leksikun poetik të Lasgush Poradecit një vend të veçantë zënë edhe krijimet vetjake. Në këto formime kushdo e ndien dhe vlerëson sa shkallën e lartë të intuitës dhe të kulturës gjuhësore, aq edhe mjeshtërinë e realizimit; sa njohësin e thellë të shqipes, aq edhe lëvruesin poetik të saj. Kërkesat …

Pyetësori i Spiro Floqit i hartuar më 1956, është i treti pas pyetësorit të E. Çabejt të hartuar më 1943 dhe pyetësorit të M. Domit dhe E. Çabejt të hartuar më 1953. Pas tij më 1979 është hartuar pyetësori i ADGJSh-së. Pra, në periudhën ndërmjet viteve 1944-1997 janë hartuar katër pyetësorë dialekto…

Problemet e rendit të fjalive, si përbërës kallëzuesorë të një njësie sintaksore, siç është fraza, janë përkatësí të përhershme e të domosdoshme në trajtimin e periudhave; kështu, nga sintaksat e para të shqipes gjejmë përshkrime dhe përcaktime të rendit të fjalive, duke nisur nga gramatikat e vjetr…

Të folmet e veçanta ruajnë edhe sot tipare arkaike, të cilat përbëjnë një burim të rëndësishëm të dhënash për historinë e gjuhës shqipe. Në këtë artikull do të paraqesim disa prej këtyre veçorive të ruajtura në të folmen e sotme të qytetit të Gjirokastrës, të cilat i kemi vërejtur edhe në gegërishte…

Spiro Floqi solli në shqipen një frymë gjysmëstrukturaliste dhe gjysmësemantike të studimeve sintaksore, sidomos në punimet e tij të fundit të viteve 70-të, ndonëse jo plotësisht të liruara nga fryma e logjikës dhe e tradicionalizmit që atëbotë dominonte në studimet gramatikore në përgjithësi. Idetë…

Gjuha shqipe ka krijuar 7 (shtatë) forma gramatikore të kohës së shkuar për të dhënë më me saktësi kohën se kur është kryer veprimi foljor në të shkuarën e mënyrës dëftore. Nëpërmjet tyre veprimi foljor jepet i shkallëzuar duke u mbështetur në një pikë kohore referimi herë në të tashmen (d.m.th. në …

Në fondin e kontributeve gjuhësore të Kostaq Cipos për gjuhën shqipe, një vend të veçantë, brenda fushës së fjalëformimit, zënë dy artikuj studimorë për kompozitat: “Rreth disa kompozitave”1 dhe “Kompozitat determinative”2 të botuar përkatësisht në nr. 1 dhe 2-3 të revistës “Buletini i Institutit të…

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…

Artikulli i mëposhtëm ka synimin modest të vërë në dukje disa veçori të përgjithshme të ligjërimit administrativ në shqipe. Në këtë artikull merret parasysh ligjërimi administrativ në cilësinë e një varieteti gjuhësor, që karakterizon tekstet me të cilat administrata publike komunikon me rrjetet jas…

Para 60 vjetësh, Kol Paparisto, Aleksandër Xhuvani, Gjovalin Lika, Kahreman Ylli, Aleks Buda, Mahir Domi, Shefqet Musaraj, Dhimitër Shuteriqi, Sotir Kuneshka, dhe Sali Mborja, në kronikën për largimin nga jeta të Kostaq Cipos, të anëtarit të Institutit të Shkencave të Shqipërisë, shkruanin se ai “në…