Në kushtet e ndarjeve gjeografike, administrative e historike të shekujve të kaluar, është e natyrshme që krijohen dialekte, nëndialekte e të folme krahinore dhe në kushtet e mungesës së një gjuhe të njësuar, edhe letërsia artistike s’mund të jetë ndryshe veçse krijimtari dialektore. Çdo shkrimtar n…

Fjalori italisht-shqip, në dorëshkrim, me autor fratin françeskan Luca da Monte Giove mban datën 1848. Njoftimet për qenien e këtij Fjalori i gjejmë, së pari, te shkrimi i historianit françeskan Atanaz Gegaj, i cili në një artikull të botuar në revistën “Hylli i dritës” sqaron se bashkëvëllai i tij,…

Përmbledhja “Studime në gjuhësi teorike dhe gjuhësi të zbatuar”, me autor prof. as. Enkeleida Kapia, përfshin një tufë studimesh nga fusha e psikolinguistikës, në të cilat trajtohen probleme të përvetësimit të gjuhës prej fëmijëve njëgjuhësh e dygjuhësh. Përmbledhja, me një vëllim prej 253 faqesh, n…

Libri nis me një parathënie, ku tregohet mënyra e punës së autorit për ta vjelë dhe pasqyruar lëndën. Pjesa e parë e librit titullohet Pasthirrmat. Bëhet një vlerësim i përgjithshëm për këtë klasë fjalësh sipas gramatikanëve: O. Myderrizi, K. Cipo, Sh. Demiraj, F. Agalliu, A. Angoni etj. Më shumë se…

Fjalori “A Dictionary of European Anglicisms” (Fjalor i anglicizmave europianë) është përgatitur nga leksikologu dhe leksikografi i njohur gjerman, Manfred Görlach, profesor në Departamentin e gjuhës angleze në Universitetin e Këlnit (Köln), Gjermani. Fjalori është botuar nga “Oxford University Pres…

Më 15 janar 2016 në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja të Universitetit të Tiranës u zhvillua konferenca shkencore me temë “Fjalorët latinisht–shqip dhe latinishtja në shkollat shqiptare”. Me këtë veprimtari organizuesit e saj, Shoqata e Gjuhësisë Shqiptare dhe Fakulteti i Gjuhëve të Huaja, hapin një pro…

TËRHÚZ fol. “tremb kalin, e bëj të mos i shtrohet kalorësit”, “zemërohem, tërbohem”. Fjalë kryesisht e gegërishtes. Dëshmohet në fjalorin e Junkut, që ka mbiemrin i tërhuzt “furioso”. Formim i brendshëm prej emrit huj “ves, zemërim, inat”, që përdoret për njerëzit dhe për kafshët, sidomos për kalin;…

RÁSHË fol. E kryera e thjeshtë e foljes bie. Fjalë e mbarë gjuhës, e trashëguar nga fondi indoeuropian; folje supletive e së tashmes bie, që del me dy të tilla: bie ~ rashë e bie ~ prura / pruna. Rashë është forma e aoristit sigmatik, rrënja e së cilës ra- lidhet me ie. Ịrad- “rrënjë, degë”, ku bëjn…

Serisë së fjalorëve terminologjikë disagjuhësh të botuar nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë iu shtua edhe “Fjalori i termave të bankës (shqip-anglisht-frëngjisht-italisht-rusisht)”, i cili doli nga shtypi pak kohë më parë. Ky Fjalor është i teti në serinë e fjalorëve terminologjikë për fushën e …

orték m. “rruzull i madh bore, që rrokulliset nga malet e larta dhe merr me vete ç’gjen përpara”. Fjalë e dialektit gegë, që shumësin e bën ortiqe. Në epikën legjendare: Ushtojnë lugjet prej ortiqesh; prej ortiqesh kah po bijnë ndër gropa. Formim i brendshëm nga emrin rrotë, që ka marrë një o- si pa…