Në shumë shtete-kombe kufiri midis lirisë dhe nënshtrimit është shumë i hollë; kalimi nga një sistem monarkik në një regjim autokratik, deri në një diktaturë të vërtetë, mund të ndodhë përmes modifikimeve aq të pandjeshme, sa të mos e bëjnë atë të perceptueshme as nga subjektet, as nga pushteti në d…

Për të kuptuar mendimin metafizik dhe teologjik të mendimtarëve humanistë islamikë, duhet të ndalemë në dy terma: falsafa dhe kalam. Falsafa (filozofia) ka qenë një lëvizje intelektuale në Islam, e cila solli personalitete si al-Kindi, al-Farabi, Ibn Sina (Avicena) dhe Ibn Rushd (Averroes). Falsafën…

Në mars të vitit 2008, sipas një reforme të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, Instituti të Kulturës Popullore u emërtua "Instituti i Antropologjisë Kulturore dhe Studimeve të Arteve", pranë Qendrës së Studimeve Albanologjike, Tiranë. Ky artikull përfshin një periudhë të hershme 34 vjeçare (1969-…

Tashmë, popujt e Ballkanit kanë tendencë të bëhen pjesë e Bashkimit Evropian. Ata janë në një proces integrimi me vendet më të njohura të Europës. Ka filluar një epokë e re, e cila, shpresojmë, do të zgjasë për një kohë të gjatë. Në këtë rast, është e kuptueshme që kërkohet nga këto vende që të r…

Përpjekja për të hedhur dritë, mbi rrugëtimin e deritanishëm 100 vjeçar, të raportit të marrëdhënieve midis shtetit shqiptar dhe fesë e institucioneve të saj, në fushën e lirive dhe të drejtave të besimit, është një angazhim modest, që të mundëson të shohësh përmes retrospektivës horizontin e ri të …

Filozofia islame dallon e veçohet prej gjithë rrymave dhe shkollave të shumta filozofike që kanë lulëzuar prej kohëve më të hershme deri në ditët tona. Dallohet, sepse shigjeta e saj magnetike orientohet nga Kurani fisnik, si libër i të vërtetave absolute e universale, dhe nga Hadithi – fjalët e vep…

Kryetari i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit Iljaz Qoku vijohet të trajtohet, sipas skemave të mëparshme, si një nga udhëheqësit e moderuar të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Në të vërtetë, ai përfaqëson një nga figurat më të shquara të historisë sonë kombëtare jo vetëm të periudhës në të cilën ai u sh…

Historia e arkivave të Turqisë buron nga rrënjët e hershme të turqizmit të Azisë së Mesme. Këto burime arkivore filluan me Turqit Uigur dhe vazhduan deri në periudhën e pranimit të Islamit nga ata. Në këtë periudhë gjejmë shkrime zyrtare si sijjil (regjistrues), regjistrat civile (notebook për shëni…

Për Aqif pashë Elbasanin (apo Biçakçiun(1 siç njihet jo rrallë herë në dokumente) si personalitet politik e historik, burrë shteti dhe si ndër figurat më në zë të lëvizjes kombëtare shqiptare para dhe pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë, luftëtar i paepur për bashkimin e trojeve shqiptare në n…

Vakefët tradicionalisht kanë qenë institucione islame, në formë pasurish të tundshme dhe të patundshme, të lënë falas, me testament nga besimtarë të ndryshëm muslimanë. Vakefët janë të hershme sa vetë besimi islam. Ato vinin gjithnjë në rritje në tre drejtime: 1. Nga lënia vakëf, pasuri me testament…

Tema që do të trajtohet në konferencë do të jetë një vështrim krahasues se si funksionojnë në kuadër të shërbimit arkivor dhe qasjes që kanë ndaj studiuesit arkivat qendrorë në Ballkanin Perëndimor. Me këtë temë do të përpiqemi të paraqesim format dhe rrugët që këto arkiva përdorin për qasjen ndaj s…

Kudo në botë, tërheqja e vëmendjes së banorëve për të vizituar një vend, ka qenë dhe është objekti arkeologjik dhe natyra e bukur ose tërheqëse. Sigurisht që raporti i guidave turistike me burimet arkivore, në tërësi është në favor të së parës. Fillimet e shekullit të XX, sollën zbulimet e mëdha ark…