(Gjysmë)pavarësia e Kosovës dhe (gjysmë)liria e popullit tonë duket sikur (këto vitet e fundit) i kanë dhënë një shtytje të mirë hulumtimeve, studimeve dhe qortimeve të shumëfarshme në lidhje mc. ridimensionimin e historisë, traditës dhe kulturës sonë. Botimet shkencore të institucioneve tona, po ed…

Prej kohësh në studimet albanologjike, të dhënat e onomastikës dhe hulumtimet e shqyrtiraet e hapëta rreth emrave të viseve (toponimeve) dhe emrave të njerëzve (patronimeve dhe antroponimeve) kanë përbërë një mëtim lë lakmueshëm për studiuesit më në zë. Madje, nuk mund të mos themi se, në hapat e pa…

Siç dihet, leksiku politiko-shoqëror përfshin njësitë gjuhësore (ljalë, terma e kuptime) që përdoren në njërin prej stileve më të rëndësishme të gjuhës (në fushën e publicistikës dhe të veprimtarisë së partive e të organizatave të ndryshme qeveritare e joqeveritare, të fjalimeve ose të bisedave të p…

Shpesh kur flitet për jetën e Naim Frashërit (1846-1900) përmendet pa shumë hollësi dhe qëndrimi i tij gjashtëmujor me qëllime kurimi në Baden të Austrisë. Para disa vjetësh, me rastin e 100-vjetorit të vdekjes, më lindi dëshira për ta ndriçuar pak më nga afer këtë episod nga jeta e poetit të adhuru…

Në jetën e çdo letërsie, midis punëtorëve të fjalës, dallohen mjeshtrit e saj. Mund të themi pa mëdyshje se Mitrush Kuteli është një mjeshtër i madh i fjalës shqipe. Me forcën dhe bukurinë e kësaj fjale, ai ngriti veprën e tij artistike dhe u bë një nga individualitetet më të spikatura të letërsisë …

Fonemat e çdo gjuhe hyjnë në kombinime midis tyre. Këto kombinime janë bërë shpesh objekt studimi për gjuhë të ndryshme. Problemi që duam të shqyrtojmë, me sa jemi në dijeni, është pak i trajtuar për gjuhët e tjera e akoma më pak për gjuhën shqipe. Kryesisht ka disa artikuj të studiuesve rusë dhe r…

Pjetër Bogdani që kulmon dhe mbyll me veprën e vet gjithë prodhimin letrar e gjuhësor të Shkrimtarëve të Vjetër të Veriut, është bërë prej më se gjysmë shekulli objekt studimi e hulumtimi i filologëve dhe gjuhëtarëve të huaj e vendas, duke ngjallur interes të veçantë si krijues origjinal që shënon n…

Individualiteti i një shkrimtari është vështirë të kuptohet jashtë disa lidhjeve me ndikim kushtëzues: jeta, vepra, koha, njerëzit, shoqëria, shteti, lexuesi, ndërgjegjja letrare e politike dhe liria. Në rastin e Martin Camajt mund të thuhet se përveçimi i indivi- dualitetit krijues dhe i tipareve t…

Gjuhët njerëzore, shpjegon Claude Hagëge-i', janë si organizmat e gjallë dhe sillen si të tillë, çka do të thotë se njohin dhe praktikojnë dy procese jetike, ndër të tjera, përvetimin dhe shpërvetimin. Kështu ka ndodhur e ndodh edhe me shqipen, kështu do të ndodhë me të edhe në të ardhmen. Shqipja, …

Kohët e fundit doli në qarkullim vëllimi me studime “Çështje të shqipes standarde” (me afër 450 faqe), hartuar nga prof. Mehmet Çeliku, pedagog në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” të Elbasanit dhe njëri ndër gjuhëtarët specialistë, më në zë, për probleme të standardizimit të shqipes. Në të vërtetë…

Përemrat pronore të gjuhës shqipe paraqesin interes të veçantë për rrugën e formimit dhe të evolucionit të tyre. Në krahasim me gjuhët e tjera të familjes indoeuropiane. gjuha shqipe ka ndjekur një rrugë krejtësisht vetjake në krijimin e këtyre përemrave, prandaj hulumtimi i saj paraqet interes shke…