Ky artikull analizon statusin e gjuhës shqipe nën ndikimin e globalizimit brenda-etnik dhe ndëretnik, si pjesë e proceseve më të gjera të globalizimit botëror. Në këtë kuadër, shqipja përballet me dy sfida kryesore: (1) trysnia nga huazimet leksikore prej gjuhëve të huaja; dhe (2) globalizimi brenda…

Në gjuhën shqipe, të dy dialektet ngërthejnë në vetvete një pasuri të madhe leksikore. Në dialektin e Veriut, bën pjesë edhe e folura e Dibrës. Pa marrë në hulumtim problemet e tjera, këtu do të ndalemi në grupet e të folurit me nënkuptime ose me fshehje të mendimit. Kjo mënyrë të shprehuri përbëhet…

Ardhja e sllavëve në Gadishullin Ballkanik pati pasojat e saj për popujt e kësaj treve. Në radhe të parë pati pasoja të mëdha politike dhe kulturore për vet sllavët, sepse ata përveç se u përzien me popullsitë autoktone ilire-Romakne, u futën përgjithmonë edhe në sferën e kulturës së kishës bizantin…

Para Kongresit të Manastirit, 1 – 9 nëntor 1908, kishte konfuzion, sepse nuk ishte rënë dakord për një alfabet kombëtar. Mendja e mençur shqiptare e zgjidhi këtë problem në Kongresin e Manastirit si dhe në Kongresin e Dibrës kur vendosën një alfabet të gjuhës shqipe me toskërishte, e gegërishten si …

Më 20 gusht 2023 u nda nga jeta gjuhëtari me kontribute të shquara në fushën e studimeve albanologjike, akademik Bahri Beci (lindur në Shkodër më 6 mars 1936). Profesor B. Beci ia kushtoi jetën e tij studimit të gjuhës shqipe, duke u angazhuar në fusha e kahe shqyrtimesh nga më të larmishmet. Prurje…

Dy dialekte të mëdha, - të cilat edhe ato vetë ndahen në dialekte të tjera, sidoqoftë me më pak rëndësi - e ndajnë Shqipërinë: dialekti gegë në Veri, e dialekti toskë në Jug. Një lum, Shkumbini, shënon pikën e dallimit në mes dy dialekteve. Duke studiuar, qoftë edhe shkurtimisht, natyrën e gegërisht…

Falë interesit të profilit tim në linguistikën historike, unë e shoh bashkëjetesën e dy dialekteve kryesore të gjuhës shqipe si nji fakt tepër fatlum për linguistikën historike të shqipes. Të dy dialektet jo vetëm qi ruejnë fjalorin e veçntë, i cili ka nji randësi tëdomosdoshme për etimologjistat, p…

Para disa vjetve, ne Prishtine, që marrun nji vendim. Simbas ketij vendimi, aty - e pra, prej të gjithë shqiptarëve ne Jugosllavi - si gjuhe shkrimi do të përdorej gjuha e unjisuar, ecilla, e imponueme prej regjimit komunist, asht përdorun dhe po përdoret në Shqipru. Kjo shprehje, qi asht pagzue "gj…

Gramatika shqipe (Albanian Grammar. Harrassovitz, VViesbaden, 1984) e Martin Camajt ka meritën unike me qënë e vetmja gramatikë e shqipes e shkrueme në bazë të traditës tanësore të gjuhës letrare shqipe. Zakonisht gramatikat shqipe janë hartue në njënin ose tjetrin dialekt të shqipes, gegënisht ose …

Termi trako-dak diellina, i cili i referohet emërtimit shqip “madërgonë, madërgonë e zezë (Hyoscyamus niger) dhe përmendet nga farmacisti grek Pedanius Dioskorides në listë ne tij të bimëve mjekësore, jo vetëm shfaq një lidhje të qartë etimologjike me fjalën shqipe diell, por shërben edhe si dëshmi …

Dr. Basil Shader (Schader) është profesor në Shkollën e lartë pedagogjike të kantonit të Cyrihut (Zvicër), ku ai udhëheq degën "gjermanishtja si gjuhë e dytë". Ai është anëtar i disa komisioneve lëndore dhe drejtues i projekteve arsimoreshkencore për gjuhën e mërgimtarëve shqiptarë në Zvicër. Në kët…

Më 7 gusht 2020 u nda nga jeta prof. dr. Jorgji Gjinari, gjuhëtar dhe dialektolog i shquar. Jorgji Gjinari kishte lindur në Berat më 1931, ku edhe kreu shkollimin fillor e më pas shkollën e mesme pedagogjike. Më 1951 filloi studimet e larta në Institutin Pedagogjik 4-vjeçar, që u çel atë vit në Tira…