Shfaqje të humanizmit kristian në tekstet biblike të 'Mesharit' të Gjon Buzukut (III) Me këtë shkrim përmbyllin triptikun tonë të studimeve mbi formimin teologjik-intelektual të Gjon Buzukut si autori i librit të parë shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023a/2024; 2026a). Një synim i tillë, sado i gu…

Ky studim është i dyti i radhës në triptikun tonë të studimeve mbi librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut si produkt tipografik. Këtu jemi përqendruar te shqyrtimi i katër fletëve-shqimëza që përmbyllin ekzemplarin e vetëm të librit të parë të botuar në gjuhën shqipe, siç e njohim der…

Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

Nëse fillimet e filologjisë shqipe mund t’i vendosim në vitin 1743, me zbulimin e ‘Mesharit’ të Buzukut prej Gjon Kazazit dhe riprodhimin prej tij të dy copave të tekstit në letrën dërguar Atë Gjergj Guxetës, veprimtaria e Mario Roques-it me hulumtimet e tij sistematike mbi tekstet e vjetra shqipe, …

Para pas kohësh, pas një pune vullnetmadhe e të frytsh- me shumëvjeçare si pedagog dhe si studiues i gjuhës shqipe, u nda së gjallësh prof. Dr. Kolë Ashta, njëri nga hulumtuesit më të zellshëm e më të përkushtuar të fjalës shqipe, njohës i mirë i teo- risë dhe i praktikës filol…

Në kohën kur Martin Luteri, me përkthimin e Bibljes në gjermanisht, atë gjuhë, që u vulos përfundimisht si gjuhë letrare e zyrtare e atij populli të madh, pararojë n'Europë, në Shqipni, Gjon Buzuku, nxirrte edhe ai «Mesharin» e vet në gjuhen shqipe, atë vepër të madhe monumentale, nji nderë e peng i…

Këtë vit përkujtojmë 370-vjetorin e botimit të fjalorit të parë të gjuhës shqipe, atë të Frang Bardhit me titull “Fjalor latinisht- shqip...” ( “Dictionarium latino-epiroticum ...” par R.D.Franciscum Blanchum Epirotam Romae, 1635). Është vit edhe i përkujtimit të një ngjarjeje të adhe të kulturës so…

Gjithkush e di se libri më i vjetër shqip që njohim deri sot, njëkohësisht edhe vepra më e vjetër e shkruar shqip, ka dalë nga pendae Dom Gjon Buzukut. Ky meshtar i thjeshtë që i dha vetes lavdi me frymëzimin atdhetar, me aftësinë letrare dhe me guximin e tij për të përkthyer shqip Shkrimin e Shenjt…

Në përgjithësi, shqipja është një gjuhë pa bashkëtingëllore geminate1. Duke pasur parasysh këtë fakt është e habitshme të shohim mbushullimin e madh të bashkëtingëlloreve dyfishe në çdo faqe të librit të parë të Budit, Dottrina Christiana të vitit 1618. Nga një pikëpamje thjesht gjuhësore këto grafi…

Studimi i « Mesharit » të Buzukut i ka dhanë shkas të madh sqarimit të historis së gjuhës sonë, tue qenë se ky tekst i avytet në nji mënyrë të papritshme tipit të përbashkët të dy djalektevet kryesore të shqipes. A mos àsht ky rezultat i nji përpunimi së gjuhës shqipe me shkrim e të folun, po se po …

Rilindësit dhe intelektualët shqiptarë gjithmonë kanë mbështetur mendimin se një popull që nuk ka historinë e vet, “zihet si i vdekur”. Njëkohësisht, në këtë kohë, edhe qarqet politike dhe kulturore të Europës, kur po shihnin se rënia e Perandorisë Osmane ishte shumë e afërt, filluan ta rrisnin gjit…

Synimi i këtij studimi është përshkrimi dhe analizimi i konektorëve të tekstit në veprën e Pjetër Bogdanit “Cuneus Prophetarum”1 në vështrim përqasës me konektorët e tekstit të përdorur në veprën “Doktrina e Kërshtenë” të Pjetër Budit. Studimet për mjetet lidhëzore në veprën e Bogdanit dhe të Budit …