Më 20 gusht 2023 u nda nga jeta gjuhëtari me kontribute të shquara në fushën e studimeve albanologjike, akademik Bahri Beci (lindur në Shkodër më 6 mars 1936). Profesor B. Beci ia kushtoi jetën e tij studimit të gjuhës shqipe, duke u angazhuar në fusha e kahe shqyrtimesh nga më të larmishmet. Prurje…

Kanë kaluar 30 vjet nga Kongresi i Drejtshkrimit të gjuhës shqipe. Dhe tridhjetvjetori i një Kongresi, që është vlerësuar si "kuvend i madh shkencor", për ne është një rast për reflektime e analiza të vërteta shkencore, pa paragjykime a shtrembërime të asnjë natyre.

Ka munguar deri më sot një studim tërësor për historinë e standardizimit të shqipes që nga fillimet. Megjithatë ne mendojmë se edhe me gjendjen e sotme të njohurive, mund të nxiren disa përfimdime, qoftë edhe provizore, për historinë e standardizimit të shqipes. Sipas mendimit tonë, standardizimi i …

Pikëpamjet tona për disa aspekte të historisë së formimit të gjuhës së sotme letrare ose më mirë standarte dhe për politikëngjuhësore të ndjekur në Shqipëri në periudhën e pasluftës i kemi shprehur gjerësisht përmes disa artikujve, intervistave dhe replikave të botuara në revista e botime shkencore,…

Me 1878, në broshurën me titull « Alfabeti i gjuhës shqipe »” Pashko Vasa njoftonte se kishte në mend të botonte, ndër të tjera, edhenjë gramatikë të gjuhës shqipe, si edhe një falor. Pas nëntë vitesh, më 1887 e botoi gramatikën në frëngjisht me titullin « Grammairealbanaise a l’usage de ceux qui de…

Mungon deri sot një histori e gjuhës së shkruar shqipe që nga fillimet, çka e vështirëson shumë nxjerrjen e përfundimeve të sigurta për lëvrimin e shqipes së shkruar në shekuj. Po kjo sigurisht nuk do të thotë aspak që nuk ka studime. Përkundrazi janë të shumtë studiuesit shqiptarë, po edhe të huaj,…

Më 2007 dhe 2008, në Tiranë dolën në Institutin e Gjuhësisë dhe e Letërsisë së Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dy vëllimet e para të Atlasit gjuhësor shqiptar1, vepër e një grupi profesorësh të Universitetit të Tiranës: Jorgji Gjinari, Bahri Beci, Gjovalin Shkurtaj dhe Xheladin Gosturani; bashk…

Pyetësori i Spiro Floqit i hartuar më 1956, është i treti pas pyetësorit të E. Çabejt të hartuar më 1943 dhe pyetësorit të M. Domit dhe E. Çabejt të hartuar më 1953. Pas tij më 1979 është hartuar pyetësori i ADGJSh-së. Pra, në periudhën ndërmjet viteve 1944-1997 janë hartuar katër pyetësorë dialekto…

Kohët e fundit kanë dalë disa metoda të reja për mësimin e gjuhës shqipe. Është një reagim i natyrshëm ndaj kërkesës gjithmonë në rritje nga të huajt dhe shqiptarët që jetojnë jashtë shtetit për përvetësimin dhe përmirësimin e aftësive shprehëse në këtë gjuhë. Metoda e fundit nga Beci dhe Bruci të t…

Selman Riza kulmin e veprimtarisë së tij shkencore në fushën e gjuhësisë e arriti në periudhën ndërmjet viteve 1956- 1967. Ishte e vetmja periudhë “e qetë” në veprimtarinë e tij shkencore. E qetë në thonjëza, sepse pikërisht gjatë kësaj periudhe u përgatit kalvari i vuajtjeve të fundit që e ndoqën e…

Vitet e fundit u botua në Itali vepra dyvëllimëshe shumë e rëndësishme e dialektologjisë shqiptare “Atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe” (ADGjSH). Vepra është hartuar gjatë disa vjetëve nga një grup punonjësish shkencorë të Sektorit të dialektologjisë të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të…