Kritika letrare shqipe, në historinë e zhvillimit të vet, ka pranuar e refuzuar format e zhvillimit të kritikës letrare në një trajektore atipike krahasuar me kritikën letrare në vendet perëndimore. Ky zhvillim i kritikës letrare shqipe ka bërë që historia e kritikës së letërsisë shqipe sot të na of…

Musa Ramadani është autor i respektuar në letër- sinë shqipe, i cili prej më se gjysmë shekulli është i pranishëm me krijimtarinë e tij te lexuesi dhe kritika letrare, e cila ka studiuar aspekte të ndryshme të krijimtarisë së tij. Arsye tjetër për këtë punim është veçantia dhe komplek- siteti i këti…

Punimi trajton njërën prej veprave më të mira të Adem Demaçit: romanin autobiografik Dashuria kuantike e Filanit, në të cilën, duke rrëfyer me “kapërcime”, autori mbulon një kohë rreth gjysmëshekullore. Ngjarjet, situatat, mjedisi, personazhet janë të vërteta, natyrisht të plotësuara me tisin e fiks…

Ismail Kadare, edhe pse një shkrimtar i njohur ndërkombëtarisht, veprat e të cilit janë përkthyer në shumë gjuhë, nuk ka qenë objekt i një vëmendje të madhe nga ana e kritikës italiane. Një lagunë jo pak e rëndësishme nëse konsiderohet jo vetëm rëndësia e këtij autori në vetvete, por mbi të gjitha f…

Letërsia shqiptare e gjysmës së dytë të shekullit të njëzetë përveç anës zyrtare kishte edhe anën jozyrtare, përveç anës së dukshme kishte edhe anën e fshehur. Pra, kjo letërsi kishte edhe anën tjetër. Krahas letërsisë së realizmit socialist, që u instalua pas Luftës së Dytë Botërore në Shqipëri si …

Neologjizmat janë një nga treguesit më të dukshëm të zhvillimit leksikor. Ky punim trajton rëndësinë e neologjizmave, duke u përqendruar në identifikimin, stabilizimin dhe institucionalizimin e tyre në burimet normative dhe leksikografike të shqipes. Studimi ndërthur trajtimin teorik me disa vëzhgim…

Si në gjuhët e tjera të Ballkanit, ashtu edhe në gjuhën shqipe kanë hyrë shumë fjalë nga turqishtja. Edhe pse etimologjia e tyre është e ndryshme, ne i quajmë “fjalë turke” ose “turqizma”, siç i quajnë turkologët perëndimorë, sepse ato kanë ardhur nëpërmjet turqve dhe gjuhës turke. Shumë prej këtyre…

Pranimi i Islamit ndër popujt e Ballkanit, përfshirë shqiptarët, ndodhi kryesisht në mënyrë paqësore dhe u ndikua nga afërsitë kulturore, gjuhësore dhe fetare, më shumë sesa nga përdorimi i forcës. Prandaj, termi “pranimi i Islamit” është më i saktë se “islamizimi”, i cili shpesh bart kuptime histor…

Tradita filozofike në Islam fillon pas shekullit II Hixhrij/shekullit VIII të erës sonë. Ky angazhim intelektual e ka origjinën në Kuran, Hadith dhe në periudhën pas profetike, duke u reflektuar fillimisht në përkthimin e veprave që i përkisnin shkencave ekzakte, mjekësisë dhe astronomisë. Më pas kj…

Bazuar në të dhënat historike dhe literaturën e disponueshme, mund të nxjerrim përfundimet e mëposhtme:-Tarikatet janë themeluar nga personalitete të njohura të kulturës islame, të cilat kanë luajtur një rol pozitiv dhe të dobishëm në edukimin e myslimanëve me normat e moralit islam.-Në vendin tonë,…

Kohët e fundit u vu në qarkullim libri “Pedagogjia” i specialistit të njohur të kësaj fushe, Prof. Dr. Musa Krajës, autor i 33 librave social-pedagogjikë dhe botimeve didaktike dhe historike, etj. Ai është autori me “këmbë në shkollë”, me aftësi teorike dhe aplikative, që prej disa dekadash veprimta…

Kodifikimi i kësaj letërsie nis me shënimet e para të mbajtura nga shokët e Profetit Muhamed mbi ajetet kuranore që i zbrisnin gjatë shpalljes hyjnore. Në trojet shqiptare dhe në vende të tjera, si Spanja, Portugalia, Bosnja dhe Hercegovina etj., zhvillimi i letërsisë, përmes përdorimit të alfabetit…